ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΕΔΩ
Ο ίδιος ο Χριστός λέει ότι το Άγιο Πνεύμα θα δώσει τα λόγια που πρέπει να ειπωθούν. Και πολύ συχνά αυτό συμβαίνει πραγματικά. Πρώτα απ' όλα, δεν πρέπει να απαντά κανείς μόνο με τη λογική του. Πρέπει να προσεύχεται μέσα του και να λέει: «Κύριε, δώσε μου τα λόγια που πρέπει να πω.» Αυτό είναι το πρώτο λάθος που κάνουν πολλοί άνθρωποι. Αντί να ζητήσουν από τον Θεό να τους φωτίσει, προσπαθούν να απαντήσουν μόνοι τους, βασιζόμενοι στις δικές τους γνώσεις, οι οποίες ίσως να μην επαρκούν για το συγκεκριμένο θέμα. Αν όμως προσευχηθείς, πολλές φορές θα εκπλαγείς ακόμη και ο ίδιος με αυτά που θα πεις. Μου συμβαίνει συχνά πριν από ένα κήρυγμα. Δεν έχω προετοιμάσει κάτι συγκεκριμένο στο μυαλό μου. Προσεύχομαι όμως και ζητώ από το Άγιο Πνεύμα να με φωτίσει. Και πολλές φορές εκπλήσσομαι ο ίδιος με όσα λέω, γιατί την ώρα εκείνη αισθάνομαι ότι είμαι και εγώ ακροατής μαζί με τους υπόλοιπους. Αυτό όμως δεν αφορά μόνο τους ιερείς· ισχύει για κάθε χριστιανό. Και φυσικά, αν δεν γνωρίζεις κάτι, τότε απλώς δεν το γνωρίζεις. Μην προσποιείσαι ότι γνωρίζεις. Να λες την αλήθεια.
— Μπορείτε να θυμηθείτε κάποια ιδιαίτερα εντυπωσιακή μεταστροφή στην Ορθοδοξία; Κάποιον που έλεγε ότι δεν θα γινόταν ποτέ Ορθόδοξος και τελικά έγινε;
— Ναι, βεβαίως. Θυμάμαι μια μικρή ενορία μας στο κεντρικό Κασάι, πριν από περίπου είκοσι πέντε χρόνια. Ένας από τους ιερείς μας, ο οποίος περιόδευε στην περιοχή της ευθύνης του, μπήκε σε ένα χωριό όπου όλοι οι κάτοικοι ήταν ακόμη ειδωλολάτρες και ακολουθούσαν τις τοπικές θρησκευτικές παραδόσεις. Συνάντησε τον αρχηγό του χωριού, συζήτησε μαζί του, με την οικογένειά του και με άλλους κατοίκους. Ο αρχηγός πείσθηκε ότι ο Χριστός είναι ο αληθινός Θεός και αποφάσισε να γίνει χριστιανός μαζί με ολόκληρη την οικογένειά του. Οι υπόλοιποι κάτοικοι όμως αντέδρασαν έντονα. Ο ιερέας βάπτισε τον αρχηγό και την οικογένειά του και τους είπε: «Σε δύο ή τρεις μήνες θα επιστρέψω για να τελέσω τη Θεία Λειτουργία, ώστε να κοινωνήσετε για πρώτη φορά.» Στο μεταξύ, ο αρχηγός κατασκεύασε ένα μικρό εκκλησάκι από πλίνθους και ξύλα, με σκεπή από φύλλα, όπως συνηθίζεται εκεί, ώστε να υπάρχει χώρος για τη Θεία Λειτουργία όταν θα επέστρεφε ο ιερέας. Εν τω μεταξύ, οι μάγοι και οι μάγοι-θεραπευτές της περιοχής συγκεντρώθηκαν και είπαν: «Πρέπει να απαλλαγούμε από αυτόν τον αρχηγό και από τη νέα του πίστη.» Δεν τόλμησαν να τον βλάψουν άμεσα. Έκαναν όμως όλες τις μαγικές τελετές που πίστευαν ότι θα προκαλούσαν κεραυνό, ώστε να καεί το σπίτι του αρχηγού και το εκκλησάκι που είχε κτίσει. Εκείνο το βράδυ πράγματι ξέσπασε δυνατή καταιγίδα. Έπεσαν κεραυνοί. Όμως ούτε το σπίτι του αρχηγού ούτε το παρεκκλήσι χτυπήθηκαν. Αντίθετα, κάηκαν αρκετά άλλα σπίτια και δέντρα γύρω τους, ακόμη και σπίτια των ίδιων των μάγων. Οι κάτοικοι έμειναν κατάπληκτοι. Πήγαν στον αρχηγό και εκείνος άρχισε να τους εξηγεί όσα είχε μάθει για τον Χριστό. Όταν ο ιερέας επέστρεψε, ολόκληρο το χωριό βαπτίστηκε και δημιουργήθηκε μια νέα ενορία. Αργότερα χειροτονήθηκαν και οι πρώτοι ιερείς της περιοχής, οι οποίοι συνεχίζουν μέχρι σήμερα τη διακονία τους. Ο Θεός εργάζεται με τρόπους που πολλές φορές ξεπερνούν κάθε ανθρώπινη προσδοκία.
— Σεβασμιώτατε, τι είναι αυτό που σας δίνει δύναμη να συνεχίζετε; Φαντάζομαι ότι ως ιεραπόστολος επίσκοπος θα έχετε γνωρίσει πολλές απογοητεύσεις. Τι είναι εκείνο που σας κρατά όρθιο;
— Υπάρχουν, βέβαια, απογοητεύσεις. Μία από τις μεγαλύτερες είναι η προδοσία. Στην Αφρική, για παράδειγμα, πολλοί ιερείς δέχονται συνεχώς δελεαστικές προτάσεις. Αν πάνε στο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, θα λάβουν μισθό ή βοήθεια για τη μόρφωση των παιδιών τους. Τα τελευταία χρόνια δραστηριοποιείται εκεί και το Πατριαρχείο Μόσχας, προσφέροντας ακόμη περισσότερα χρήματα και υποτροφίες για σπουδές στη Ρωσία. Είναι μεγάλος πειρασμός. Στο Κονγκό έχω χειροτονήσει σχεδόν εκατό ιερείς. Δεκαέξι έχουν ήδη κοιμηθεί. Ανάμεσα στους υπόλοιπους υπήρξαν και μερικές αποστασίες. Δύο πήγαν στο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και δύο στο Πατριαρχείο Μόσχας. Αυτές οι περιπτώσεις προκαλούν βαθιά θλίψη σε εκείνον που τους δίδαξε την πίστη, τους χειροτόνησε και έκανε ό,τι μπορούσε γι' αυτούς. Υπάρχουν επίσης και απογοητεύσεις από λαϊκούς, οι οποίοι, μέσα στη μεγάλη φτώχεια, κάποιες φορές επινοούν ιστορίες για να λάβουν λίγη οικονομική βοήθεια. Αυτά συμβαίνουν. Ωστόσο, η θετική πλευρά είναι ασύγκριτα μεγαλύτερη. Δόξα τω Θεώ, έχω αρκετούς ιερείς που είναι πραγματικά διαμάντια. Εργάζονται ακούραστα, χωρίς ποτέ να ζητούν τίποτε για τον εαυτό τους. Κηρύττουν το Ευαγγέλιο, οδηγούν ανθρώπους στην Εκκλησία και το προσωπικό τους παράδειγμα αποτελεί το ισχυρότερο κήρυγμα. Και δεν είναι μόνο οι ιερείς. Είναι και ο λαός. Όταν επισκέπτομαι την Αφρική και βλέπω τον ενθουσιασμό των πιστών, τον ζήλο τους και τις θυσίες που κάνουν για να βρεθούν στον ναό, συγκινούμαι βαθιά. Άνθρωποι περπατούν δύο, τρεις ή ακόμη και τέσσερις ημέρες για να συμμετάσχουν στη Θεία Λειτουργία. Τα παιδιά διψούν να μάθουν. Εδώ, αν ένα κήρυγμα διαρκέσει περισσότερο από δέκα λεπτά, οι άνθρωποι αρχίζουν να κοιτάζουν το ρολόι τους. Εκεί μπορείς να μιλάς μιάμιση ώρα. Και όταν στο τέλος κάνεις ερωτήσεις, διαπιστώνεις ότι άκουγαν κάθε λέξη. Ακόμη και τα μικρά παιδιά. Μέσα στον ναό κάθονται ήσυχα. Τα τοποθετούν μπροστά. Δεν τρέχουν, δεν μιλούν, δεν παίζουν. Μετά την ακολουθία θα βγουν έξω και θα παίξουν σαν όλα τα παιδιά. Αλλά μέσα στον ναό επικρατεί υποδειγματική τάξη. Αυτά είναι που σε παρηγορούν. Θυμάμαι μία ηλικιωμένη γυναίκα στην Κάντζα της Κένυας. Κάθε Σάββατο το απόγευμα περπατούσε τέσσερις ή πέντε ώρες από το χωριό της για να προλάβει τον Εσπερινό. Έμενε εκεί όλη τη νύχτα, κοινωνούσε την Κυριακή, έτρωγε ένα πιάτο φαγητό και κατόπιν περπατούσε άλλες τέσσερις ή πέντε ώρες για να επιστρέψει στο σπίτι της. Ήταν ήδη πάνω από εβδομήντα ετών. Άνθρωποι σαν κι αυτή σε κάνουν να λες: «Ναι, πραγματικά αξίζει τον κόπο.» Η μετάνοια δεν είναι κάτι θλιβερό. Είναι λύπη για τις αμαρτίες μας, αλλά ταυτόχρονα βαθιά χαρά εν Χριστώ. Χαρά επειδή ανήκουμε στο Σώμα Του και έχουμε πρόσβαση στη χάρη Του μέσα από τα Άγια Μυστήρια. Η χαρά μας δεν εκφράζεται όπως σε ορισμένες προτεσταντικές ομάδες, με κραυγές, άναρθρες φωνές ή έντονες εξωτερικές εκδηλώσεις. Στην Ορθοδοξία εκφράζεται διαφορετικά. Στην Αφρική πολλές φορές εκφράζεται μέσα από ύμνους και παραδοσιακούς χορούς, πάντοτε όμως με σεμνότητα και μέτρο.
— Ποιο είναι το σημαντικότερο μάθημα που πήρατε ως ιεραπόστολος επίσκοπος;
— Πρώτα απ' όλα, έμαθα να υπομένω τις δυσκολίες. Κάθε φορά που πηγαίνω στο Κονγκό αρρωσταίνω. Και στο τελευταίο μου ταξίδι συνέβη το ίδιο. Έμαθα όμως ότι χρειάζεται να βλέπεις τον κόσμο με τα μάτια των ανθρώπων στους οποίους διακονείς. Να κατανοείς τον τρόπο σκέψης τους. Να μπαίνεις στη ζωή τους. Αυτό απαιτεί χρόνο, υπομονή και αγάπη. Το μεγαλύτερο μάθημα, όμως, είναι ότι υπάρχουν αμέτρητοι άνθρωποι καλής προαιρέσεως, οι οποίοι, αν άκουγαν τον λόγο της αλήθειας, θα τον ακολουθούσαν. Και σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η Ευρώπη και η Αμερική έχουν ανάγκη από ιεραποστολή. Ίσως ακόμη μεγαλύτερη απ' ό,τι η Αφρική.
— Τι θα συμβουλεύατε τους φοιτητές της Θεολογικής Σχολής;
— Κάθε Ορθόδοξος Χριστιανός, είτε γίνει κληρικός είτε όχι, καλείται να είναι «το φως του κόσμου». Ο Χριστός δεν απευθύνθηκε μόνο στους Αποστόλους. Απευθύνθηκε σε όλους. Η πρώτη μας αποστολή είναι να γίνουμε παράδειγμα με τη ζωή μας. Αν τα λόγια μας δεν συμφωνούν με τη ζωή μας, τότε όσο σωστά κι αν μιλάμε, η μαρτυρία μας χάνει τη δύναμή της. Θυμάμαι ότι κάποτε ένας ιερέας ρώτησε τον άγιο Ιωάννη της Κρονστάνδης: «Διαβάζω τα κηρύγματά σας. Δεν έχουν κάτι ιδιαίτερα εντυπωσιακό. Γιατί λοιπόν, όπου κι αν πηγαίνετε, συγκεντρώνονται χιλιάδες άνθρωποι;» Ο Άγιος απάντησε: «Γιατί ό,τι λέω, το έχω πρώτα ζήσει. Δεν είναι θεωρία· είναι εμπειρία. Γι' αυτό και ο λόγος αγγίζει τις καρδιές.» Αυτό είναι και το δικό μου μήνυμα. Να προσπαθείτε πρώτα να ζείτε την Ορθοδοξία. Και έπειτα να μιλάτε γι' αυτήν. Τότε τα λόγια σας θα έχουν δύναμη και θα καρποφορούν.
— Σεβασμιώτατε, σας ευχαριστούμε θερμά που ήσασταν σήμερα μαζί μας.
— Κι εγώ σας ευχαριστώ. Εύχομαι, με τη βοήθεια του Θεού, κάποια ημέρα να δούμε και νέους από τις ιεραποστολές μας στην Αφρική να σπουδάζουν στη Θεολογική Σχολή της Καλιφόρνιας, ώστε να επιστρέψουν ακόμη καλύτερα προετοιμασμένοι για να υπηρετήσουν την Εκκλησία. Ο Θεός να σας ευλογεί όλους.
— Σας μεταφέρει επίσης τους χαιρετισμούς του ο Επίσκοπος Αυξέντιος.
— Τον ευχαριστώ πολύ.
— Και εμείς σας ευχαριστούμε που ήσασταν μαζί μας στο Tea Time at the Seminary.=
