ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ 2026 (τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Χρυσοστόμου)

Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,

            Σήμερα, Κυριακὴ τῆς Σταυροπροσκυνήσεως, μὲ δέος ἀτενίζουμε καὶ προσκυνοῦμε τὸν Τίμιο καὶ Ζωοποιὸ Σταυρό, ἔχοντας διέλθει τὸν μισὸ τῆς νηστείας δρόμο. Οἱ Ἅγιοι Πατέρες ὅρισαν τὴν προσκύνηση τοῦ Τιμίου Σταυροῦ σήμερα, τὴν Γ’ Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν, προκειμένου νὰ ἀντλήσουμε δύναμη καὶ στήριξη γιὰ νὰ συνεχίσουμε μὲ περισσότερο ζήλο τὴν πορεία μας πρὸς τὸ Πάσχα. 

            Καλούμαστε νὰ προσκυνήσουμε τὸ ἄλλοτε ξύλο τῆς κατάρας, ἕνα ὄργανο θανάτου, τὸ ὁποῖο, ὅμως, ἴσταται σήμερα στὸ μέσον τοῦ Ναοῦ ὥς Ξύλο ζωῆς καὶ σωτηρίας. Τόσο ἀνατρεπτικὴ εἶναι ἡ πίστη μας! Δὲν θὰ μποροῦσε, ἄλλωστε νὰ γίνει διαφορετικά, καθὼς στὸ Ξύλο αὐτὸ ἀναρτήθηκε ἡ Ἐσταυρωμένη Ἀγάπη, ὁ Κύριός μας Ἰησοὺς Χριστὸς, γιὰ νὰ λυτρώσει τὸ ἐξόριστο ἀνθρώπινο γένος ἀπὸ τὰ δεσμὰ τοῦ θανάτου. Μέσα ἀπὸ αὐτὸ τὸ Ξύλο ἄνοιξε γιὰ ἐμᾶς ἡ προοπτικὴ τῆς Ἀναστάσεως. Μέσα ἀπὸ αὐτὸ τὸ Ξύλο λαμβάνουμε μέχρι σήμερα κουράγιο, στήριξη, δύναμη καὶ ἐλπίδα γιὰ νὰ καταφέρουμε νὰ σηκώσουμε τὸν δικό μας Σταυρό.

            Μπορεῖ ἐμᾶς νὰ μὴν μᾶς κρέμασαν στὸν Σταυρό, ἀλλὰ καθημερινῶς σηκώνουμε τὸν προσωπικό μας Σταυρό, εἴτε αὐτὸς ἐκφράζεται ὡς ἀδικία, εἴτε ὡς ἀπαξίωση, οἰκονομικὴ ἀνεπάρκεια, ἀνεργία, οἰκογενειακὰ προβλήματα, ἀσθένεια, συκοφαντία, περιορισμὸς ἢ διωγμός. Κάθε ἄνθρωπος ἀπὸ τὸν μικρότερο ἕως τὸν μεγαλύτερο, κάθε κοινωνικῆς τάξης, σηκώνει τὸν Σταυρό του, ὡς ἀποτέλεσμα τῆς πτώσεως τῶν πρωτοπλάστων. Ὁ Σταυρός, ὅμως, διακρίνεται σὲ δύο εἴδη, ἀνάλογα μὲ τὴν ἀντιμετώπιση μας πρὸς αὐτὸν καὶ τὸ ἀποτέλεσμα. Ἡ οὐσία τους παραμένει κοινή∙ εἴτε στὴν μία περίπτωση, εἴτε στὴν ἄλλη, ὁ Σταυρὸς εἶναι Σταυρὸς καὶ κανεὶς δὲν ξεφεύγει ἀπὸ αὐτόν.

            Ἔχουμε, λοιπόν, τὸν Σταυρὸ τῆς ἀποδοχῆς καὶ τὸν σταυρὸ τῆς ἀρνήσεως. Ὁ μὲν Σταυρὸς τῆς ἀποδοχῆς εἶναι ἐκείνος τὸν ὁποῖο σηκώνουμε μὲ ἐπίγνωση, ὑπομονὴ καὶ εὐχαριστία, ζητῶντας μέσῳ τῆς προσευχῆς τὴν βοήθεια τοῦ Θεοῦ. Ὁ Σταυρὸς αὐτὸς ὁδηγεῖ σὲ ἀνέκφραστη χαρὰ καὶ ἱκανοποίηση, σὲ προσέγγιση τοῦ Θεοῦ. Ὁ δὲ σταυρὸς τῆς ἀρνήσεως, εἶναι ἐκεῖνος τὸν ὁποῖο ἐπιχειροῦμε μὲ πεῖσμα νὰ ἀποφύγουμε, ἀλλὰ ἐπειδὴ δὲν τὰ καταφέρνουμε, τὸν σηκώνουμε μὲ διαρκῆ γογγυσμό, μεμψιμοιρία, ὀργὴ καί, στὴν χειρότερη περίπτωση, μὲ τὴν θεομίσητη βλασφημία. Ὁ σταυρὸς αὐτὸς ὁδηγεῖ σὲ περισσότερη θλίψη, σὲ χωρισμό, σὲ ψυχοσωματικὲς ἀσθένειες καί, ἐν ὀλίγοις, σὲ ἀπόλυτη παρακμή.

Ἀγαπητοὶ ἀδελφοί,

            Ἡ ἐπιλογὴ τοῦ νὰ ἀποδεχθοῦμε ἢ νὰ ἀρνηθοῦμε τὸν Σταυρό μας ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ ἂν ἔχουμε λάβει σοβαρὰ ὑπ’ ὄψιν τὸ θέμα τῆς σωτηρίας μας. Σήμερα ὁ Χριστὸς εἶπε στὸ Εὐαγγέλιο: «τί γὰρ ὠφελήσει ἄνθρωπον ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον, καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ;». Μία καὶ ὄχι δύο ζωὲς ἔχουμε γιὰ νὰ σώσουμε τὴν ψυχή μας. Γιὰ αὐτό, ἀξίζει νὰ κάνουμε λίγη ὑπομονὴ ἀναλαμβάνοντας τὸν Σταυρὸ τῆς ἀποδοχῆς. Στὸν ἀγώνα αὐτὸν θὰ μᾶς βοηθήσει ἡ σκέψη ὅτι ὁ «Βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων καὶ Κύριος τῶν κυριευόντων», «ὁ τοῖς Χερουβεὶμ ἐποχούμενος καὶ ὑμνούμενος ὑπὸ τῶν Σεραφείμ», Παντοδύναμος Θεὸς, γιὰ νὰ σώσει ἐμᾶς, ἔγινε Ἄνθρωπος καὶ ὑπέστη τὸν πιὸ ἀτιμωτικὸ θάνατο πάνω στὸν Σταυρό. Κὶ ἐμεῖς ποὺ εἴμαστε χοϊκοὶ ἄνθρωποι, θὰ ἀρνηθοῦμε τὸν Σταυρὸ τῆς σωτηρίας μας; Μὴ γένοιτο!

            Εἰσήλθαμε στὴν Ἐκκλησία, βαπτισθήκαμε, ἐξομολογούμαστε, νηστεύουμε, προσευχόμαστε, ἐκκλησιαζόμαστε, μεταλαμβάνουμε τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων. Ὅλα αὐτὰ γιατί; Διότι θέλουμε νὰ βιώσουμε τὴν Ἀνάσταση, θέλουμε νὰ βιώσουμε τὴν Χαρὰ, τὴν ἀληθινὴ Ζωή, θέλουμε νὰ πλημμυρίσουμε ἀπὸ Φῶς ποὺ μόνο ὁ Τριαδικὸς Θεὸς μᾶς παρέχει. Πρὶν ἀπὸ τὴν Ἀνάσταση, ὡστόσο, προηγεῖται ἡ Σταύρωση. Τὴν φράση «Ὁ ὑπομείνας εἰς τέλος οὗτος σωθήσεται» ὁ Χριστὸς τὴν εἶπε ὄχι γιὰ κάποιους πιὸ ἱκανοὺς καὶ πιὸ πνευματικούς. Τὴν εἶπε γιὰ ὅλους, γιατὶ ὅλοι μποροῦμε, ἀρκεὶ νὰ θέλουμε. Λίγη ὑπομονή, λοιπόν, καὶ ἡ Ἀνάσταση εἶναι κοντά μας. Ὁ Παράδεισος εἶναι κοντά. 

Μετ᾽ εὐχῶν,

ὁ Ἐπίσκοπός σας,

†  ὁ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας Χρυσόστομος

Πηγή

ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ 2026 (Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Χρυσοστόμου)

Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,

            Στὴ σημερινὴ εὐαγγελικὴ περικοπὴ ἀκούσαμε ὅτι σὲ κάποιο σπίτι ὅπου κήρυττε ὁ Κύριός μας εἶχε συγκεντρωθεῖ τόσο μεγάλο πλῆθος ἀνθρώπων, ὥστε νὰ μὴν χωροῦν οὔτε στὸν χῶρο κοντὰ στὴν ἐξώπορτα. Ξαφνικά, ἔγινε μικρὴ ἀναταραχὴ καὶ τὸ κήρυγμα διακόπηκε. Τέσσερεις ἄνδρες, ἔχοντας ἀκούσει γιὰ τὴν παρουσία τοῦ Ἰησοῦ στὴν περιοχή τους, βρῆκαν τὴν εὐκαιρία νὰ μεταφέρουν σὲ Ἐκεῖνον τὸν ἄνθρωπό τους, ὁ ὁποῖος ὑπέφερε ἀπὸ σωματικὴ παραλυσία καὶ ἦταν κατάκοιτος. Φτάνοντας στὸ σπίτι, εἶδαν ὅτι ἦταν ἀδύνατο νὰ μποῦν μέσα ἐξ αἰτίας τοῦ πλήθους. Τίποτα, ὅμως, δὲν εἶναι ἀδύνατο ὅταν ὑπάρχει πίστη στὸν Θεό, θέληση καὶ ἀγάπη. Αὐτὰ τὰ τρία μαζὶ ξεπερνοῦν κάθε ἐμπόδιο. Ἔτσι ἔγινε καὶ στὴν περίπτωση τῶν τεσσάρων ἀνδρῶν. Ἀγαποῦσαν καρδιακὰ τὸν παραλυτικό, ἤθελαν τὴν ἄμεση θεραπεία του καὶ εἶχαν ἀπόλυτη ἐμπιστοσύνη στὴν δύναμη τοῦ Θεανθρώπου. Μὲ αὐτὰ τὰ ἐφόδια ἀνέβηκαν πάνω στὴ στέγη, τὴν ἄνοιξαν καὶ κατέβασαν ἀπὸ τὴν στέγη τὸν ἀσθενῆ. Εἶδε ὁ Κύριός μας τὸ ψυχικὸ μεγαλεῖο τους καὶ εἶπε στὸν ἄρρωστο: «παιδί μου, σοῦ συγχωροῦνται οἱ ἁμαρτίες». Ἤθελε νὰ τονίσει μέσα ἀπὸ αὐτὰ τὰ λόγια τὴν ψυχοσωματικὴ λειτουργία τοῦ ἀνθρώπου καὶ ὅτι αἰτία τῆς σωματικῆς ἀσθένειάς του ἦταν οἱ ἁμαρτίες, ἡ ἀσθένεια τῆς ψυχῆς του. Ὡστόσο, ἦταν ἐκεῖ μία μερίδα Φαρισαίων, οἱ ὁποῖοι εἶχαν τὴν συνήθεια νὰ ἐξετάζουν λεπτομερέστατα τὰ λόγια τοῦ Χριστοῦ, προκειμένου νὰ βροῦν κάτι γιὰ νὰ Τοῦ ἐπιτεθοῦν. Αὐτὴ ἡ συνήθεια κρατάει ὡς τὶς μέρες μας ἀπὸ σύγχρονους Φαρισαίους. Ξεσηκώθηκαν, λοιπόν, οἱ ὑποκριτὲς καὶ εἶπαν στὸν Ἰησοῦ ὅτι βλασφημεῖ, διότι μόνο ὁ Θεὸς μπορεῖ νὰ συγχωρεῖ ἁμαρτίες. Νόμισαν ὅτι παγίδεψαν τὸν Κύριό μας καὶ χάρηκαν ποὺ βρῆκαν τέτοια κατηγορία ἐναντίον Του. Ἡ χαρά τους ἀνατράπηκε καὶ ἔγινε μάλλον θλίψη, ὅταν ὁ Χριστὸς εἶπε: «Γιὰ νὰ δεῖτε ὅτι ἐξουσία ἔχει ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου νὰ συγχωρεῖ στὴ γῆ ἁμαρτίες –λέγει στὸν παράλυτο- σήκω καὶ πάρε τὸ κρεβάτι σου καὶ πήγαινε στὸ σπίτι σου». Τὰ χρόνια δεσμὰ τῆς παραλυσίας λύθηκαν ἀμέσως μὲ τὴ θεϊκὴ προσταγή. Δὲν χρειάσθηκε οὔτε λίγος χρόνος γιὰ ἀνάρρωση. Καὶ ὄχι μόνο σηκώθηκε νὰ περπατήσει, ἀλλὰ σήκωσε καὶ τὸ κρεβάτι του πλήρως θεραπευμένος. 

            Ἡ Ἐκκλησία μας, ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, ἔχει ἀνάγκη ἀπὸ ἀνθρώπους σὰν ἐκείνους τοὺς τέσσερεις ἄνδρες. Ἀναρωτιέστε ποῦ θὰ τοὺς βρεῖ; Εἶναι ὅσοι ἀκοῦνε αὐτὸ τὸ εὐαγγελικὸ μήνυμα. Εἴμαστε ὅλοι ἐμεῖς. Εἶστε ὅλοι ἐσεῖς. Ἔχετε μέσα σας -δοσμένη ἀπὸ τὸν Κύριό μας- τεράστια ψυχικὴ δύναμη, τόση ὥστε νὰ μπορεῖτε νὰ ἀναστήσετε τὴν ταλαίπωρη κοινωνία μας, ἐπιστρέφοντάς την στὸ Φῶς τοῦ Χριστοῦ. Γιὰ νὰ γίνει αὐτό, ὅμως, πρέπει αὐτὴ τὴν ἐσωτερικὴ δύναμη νὰ τὴν βγάλετε πρὸς τὰ ἔξω. Πάρτε ὡς παράδειγμα τοὺς ἀνθρώπους ποὺ μετέφεραν τὸν παράλυτο. Βγῆκαν ἀπὸ τὸ «ἐγώ» τους καὶ στράφηκαν στὴ βοήθεια τοῦ ἀδελφοῦ τους ποὺ εἶχε ἀνάγκη. Τὸν ἀγάπησαν καὶ ἔγιναν θυσία γιὰ αὐτόν, διότι εἶχαν πίστη στὸν Θεό. Ἡ θυσία τους εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα ὁ παράλυτος νὰ ἀρχίσει νὰ περπατᾶ πρὸς δόξαν Θεοῦ. 

            Ἐπαναλαμβάνω καὶ τὸ τονίζω: ἡ Ἐκκλησία μας ἔχει ἀνάγκη ἀπὸ ἀνθρώπους ποὺ νὰ θυσιασθοῦν ὑπὲρ αὐτῆς. Ἔτσι μόνο θὰ προχωρήσει μπροστά, ἁγιάζοντας ψυχές. Βλέποντας Ἐνορίες νὰ μένουν ἀλειτούργητες, Μοναστήρια νὰ κλείνουν τὸ ἕνα μετὰ τὸ ἄλλο ἀπὸ λειψανδρεία, βλέποντας τὰ ἀναλόγια -ἂς μοῦ ἐπιτραπεῖ ἡ ἔκφραση- νὰ ἀραχνιάζουν καὶ τὰ παιδιά μας νὰ μὴν πατᾶνε οὔτε ἔξω ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία, πρέπει ἐπιτέλους νὰ ἀναλάβει ὁ καθένας τὶς εὐθύνες του. Δὲν εἴμαστε θεατὲς στὰ τῆς Ἐκκλησίας. Εἴμαστε μέλη τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος καὶ εἰδικὰ αὐτὴ τὴν ἐποχὴ ποὺ τὸ σῶμα ταλαιπωρεῖται ἀπὸ τὴ λειψανδρεία, δὲν γίνεται τὰ μέλη νὰ μένουν ἀμέτοχα. 

            Σήμερα, Β’ Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν, ἡ Ἐκκλησία προβάλλει τὸ παράδειγμα τοῦ μεγάλου ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, Ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης. Στὸν καιρό του, ἡ Ἐκκλησία μαστιζόταν ἀπὸ μία αἵρεση: ἕνας οὐνίτης ὀνόματι Βαρλαὰμ καὶ μερικοὶ λόγιοι σύντροφοί του, κορόιδευαν ἐκείνους ποὺ προσπαθοῦσαν μέσῳ τῆς ἄσκησης νὰ ἑνωθοῦν μὲ τὸν Θεό. Οἱ ἴδιοι θεωροῦσαν ὅτι ὁ ἄνθρωπος δὲν μπορεῖ νὰ ἑνωθεῖ μὲ τὸν Θεό, ἀλλὰ Τὸν προσεγγίζει μέσῳ τῆς φιλοσοφίας. Αὐτὴ ἡ αἱρετικὴ ὀμάδα ἔκανε κάτι φρικτό: θέλησε νὰ ὑποβιβάσει τὸν χριστιανισμὸ στὸ ἐπίπεδο τῆς ἰδεολογίας. Πράγματι, ἂν δὲν ὑπάρχει ἕνωση Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων, τότε ὁ χριστιανισμὸς καταντᾶ μία καλὴ ἰδεολογία ποὺ κάνει τοὺς ἀνθρώπους καλοὺς καὶ ἠθικούς. Καλὸς καὶ ἠθικός, ὅμως, μπορεῖ νὰ γίνει ὁ ἄνθρωπος καὶ μέσα ἀπὸ ἄλλες ἰδεολογίες. 

            Τί ἔκανε, ὅμως, ὁ Μέγας Γρηγόριος; Ἔγινε θυσία γιὰ νὰ στερεωθεῖ ἡ Ὀρθοδοξία. Μέσα ἀπὸ τὰ συγγράμματά του καὶ τὶς Συνόδους ποὺ συνεκάλεσε, διακήρυξε περίτρανα ὅτι ὁ χριστιανισμὸς δὲν εἶναι φιλοσοφίες, ἀλλὰ τρόπος ζωῆς, εἶναι βίωμα ποὺ κάνει τὸν ἄνθρωπο ὄχι ἁπλῶς καλὸ ἢ ἠθικό, ἀλλὰ ἅγιο. Τόνισε ὅτι τὸν Θεὸ δὲν μποροῦμε νὰ Τὸν προσεγγίσουμε μέσῳ τῆς φιλοσοφικῆς σκέψης, ἀλλὰ ἀποκαλύπτεται στὸν χριστιανὸ ποὺ ἔχει καθαρὴ καρδιά. Αὐτὴ ἡ Κάθαρση τῆς καρδιᾶς ἀπὸ τὰ πάθη ἔρχεται μέσα ἀπὸ τὴν ἄσκηση, δηλαδή, τὴν νηστεία, τὴν ἀγρυπνία καὶ τὴν προσευχή. Ἡ Κάθαρση ὁδηγεῖ στὸν Φωτισμὸ τοῦ νοῦ μὲ τὸν ἄνθρωπο νὰ βρίσκεται σὲ συνεχῆ ἐπικοινωνία μὲ τὸν Θεό. Τέλος, τὸν Φωτισμὸ ἀκολουθεῖ ἡ ἐμπειρία τῆς Θέωσης, ἡ θέα τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν κορυφὴ τῆς πνευματικῆς ζωῆς καὶ τὸν σκοπὸ τοῦ κάθε ὀρθοδόξου χριστιανοῦ. 

            Εἴμαστε εὐγνώμονες στὸ ἱερὸ πρόσωπο τοῦ ἁγίου Γρηγορίου, διότι ἀνέλαβε τὴν εὐθύνη καὶ ὑπηρέτησε τὴν Ἐκκλησία ὅταν τὴν ἔβλεπε νὰ κινδυνεύει. Ἂν ἔμενε ἐπαναπαυμένος στὸ κελί του, οἱ συνέπειες θὰ ἦταν τραγικές. Νὰ ἔχουμε τὴν εὐχὴ καὶ τὴν πρεσβεία του, ὥστε καὶ ἐμεῖς νὰ ἀναλάβουμε τὶς εὐθύνες, νὰ ἀφήσουμε στὴν ἄκρη τὰ προσωπικά μας θελήματα καὶ νὰ ἀκολουθήσουμε τὴν ὁδὸ τῆς Κάθαρσης, τοῦ Φωτισμοῦ καὶ τῆς Θέωσης. Ἀμήν! 

Ὁ Ἐπίσκοπός σας,

†  ὁ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας Χρυσόστομος

Πηγή

ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΗ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

 

            Πρόκειται γιὰ Θεία Λειτουργία, ἡ ὁποία περιλαμβάνει Ἀκολουθία Ἑσπερινοῦ καὶ Κοινωνία τῶν Τιμίων Δώρων ἀπὸ τοὺς πιστούς. Τελεῖται μόνον κατὰ τὴν περίοδο τῆς νηστείας τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς, τὶς καθημερινές, ἐκτὸς Σαββάτου καὶ Κυριακῆς, καὶ μάλιστα τὴν Τετάρτη καὶ τὴν Παρασκευή, μὲ Ἅγιο Ἄρτο, ἤτοι Σῶμα Χριστοῦ, ἐμβαπτισμένο μὲ Ἅγιο Αἷμα, ποὺ ἔχει καθαγιασθεῖ στὶς προηγηθεῖσες πλήρεις Θεῖες Λειτουργίες τοῦ Σαββάτου ἤ τῆς Κυριακῆς.
            Αὐτὸ συμβαίνει, διότι ἡ τέλεση Θείας Λειτουργίας -γεγονὸς ἑόρτιο καὶ ἀναστάσιμο, ἀπαγορεύεται ἐντὸς τῆς Τεσσαρακοστῆς, διὰ τὸ πένθιμον τῆς περιόδου τῆς νηστείας, σύμφωνα μὲ ἀρχαία παράδοση καὶ τὸν ΜΘ΄ Ἱερὸ Κανόνα τῆς ἐν Λαοδικείᾳ Συνόδου.
            Ὅμως, ἀπὸ τὴν ἄλλη, τὰ ἀγωνιζόμενα καὶ ἐγκρατευόμενα πιστὰ τέκνα τῆς Ἐκκλησίας εἶχαν τὴν ἄμεση ἀνάγκη τῆς ἐνισχύσεώς τους μέσῳ τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων εἰδικῶς κατὰ τὴν περίοδο αὐτὴ τοῦ ἐντατικοῦ ἀγῶνος τους· ποθοῦσαν νὰ κοινωνοῦν ὅσο πιὸ συχνὰ γινόταν, διότι ἡ Θεία Κοινωνία ἦταν καὶ εἶναι ἡ πραγματικὴ τροφὴ καὶ ζωή τους.
            Γιὰ τὸν λόγο αὐτό, γιὰ νὰ μὴ στεροῦνται οἱ πιστοὶ τῆς Θείας Εὐχαριστίας ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος κατὰ τὴν Μ. Τεσσαρακοστή, ἀλλὰ νὰ ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ κοινωνοῦν διὰ Προηγιασμένου Ἁγίου Ἄρτου, ἡ Ἐκκλησία διὰ τῆς Πενθέκτης Συνόδου καὶ μάλιστα διὰ τοῦ ΝΒ΄ Ἱεροῦ Κανόνος αὐτῆς, ὅρισε νὰ τελεῖται ἡ Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία κατὰ τὶς καθημερινὲς τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς.
            Στὰ ἑρμηνευτικά του σχόλια ὁ Ὅσιος Νικόδημος Ἁγιορείτης στὸ Ἱερὸν Πηδάλιον (βλ. ὑποσημείωση, σελ. 267), ἐπικαλούμενος τὸν Κανονολόγο Βλάσταρι, μᾶς ὑπενθυμίζει ὅτι οἱ πιστοὶ παρομοιάζονται μὲ μαχητές· ὅπως οἱ πολεμιστὲς παύουν τὴν μάχη τὸ ἀπόγευμα καὶ γεύονται τροφῆς, γιὰ νὰ πάρουν δυνάμεις καὶ νὰ συνεχίσουν τὸν πόλεμο τὴν ἑπομένη, ἔτσι καὶ οἱ πιστοί, μεταλαμβάνουν τοῦ Δεσποτικοῦ Σώματος καὶ Αἵματος κατὰ τὴν περίοδο τοῦ πνευματικοῦ ἀγῶνος τῆς μεγάλης Νηστείας, ὥστε νὰ ἐνδυναμώνονται καὶ νὰ ἐνισχύονται ἀπὸ τὸν Κύριο, προκειμένου νὰ συνεχίσουν μὲ νέες δυνάμεις, γενναιότερα, τὴν πάλη κατὰ τοῦ νοητοῦ ἐχθροῦ διαβόλου καὶ τῶν παθῶν.
            Ἡ Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία ἀποδίδεται στὸν Ἅγιο Γρηγόριο τὸν Διάλογο Πάπα Ρώμης, ἤ στὸν Ἅγιο Γερμανὸ Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, ὅμως στὴν πραγματικότητα δὲν εἶναι ἔργο ἑνός, ἀλλὰ εἶναι ἔργο συλλογικὸ τῆς Ἱερᾶς Παραδόσεως τῆς Ἐκκλησίας μας.
            Ἡ Προηγιασμένη ἤ «ἀτελὴς» Θεία Λειτουργία, ἐπειδὴ εἶναι συνδεδεμένη μὲ τὸν Ἑσπερινό, τελεῖται κανονικὰ τὸ ἀπόγευμα, διότι οἱ Χριστιανοὶ νήστευαν μέχρι τὸ ἀπόγευμα καὶ ἀφοῦ κοινωνοῦσαν, ἔκαμαν ξηροφαγία. Βέβαια, τελεῖται γιὰ λόγους οἰκονομίας καὶ ἀνάγκης ἀκόμη καὶ τὸ πρωὶ διότι δὲν εἶναι ἐφικτὴ ἡ ὁπωσδήποτε ἑσπερινὴ τέλεσις αὐτῆς, καθ’ ὅτι σὺν τοῖς ἄλλοις ἔχει καθιερωθεῖ ἡ τέλεση τῆς Ἀκολουθίας τοῦ ἐπίσης Σαρακοστιανοῦ Μεγάλου Ἀποδείπνου τὰ ἀπογεύματα στοὺς Ἱεροὺς Ναούς. Τὸ δὲ ἀπόγευμα τῆς Παρασκευῆς τελεῖται ἡ Ἀκολουθία τῶν Χαιρετισμῶν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου.
            Ἡ Λειτουργία τῶν Προηγιασμένων Δώρων ἔχει χαρακτῆρα πένθιμο καὶ κατανυκτικό, περιλαμβάνει Ἀναγνώσματα ἀπὸ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη (Γένεσις, Παροιμίαι) μὲ τὴν ἐπίκληση ἐνδιάμεσα τοῦ θείου Φωτὸς τοῦ Χριστοῦ στοὺς πιστούς, τὴν ψαλμωδία τοῦ «Κατευθυνθήτω ἡ προσευχή μου», τὴν σιωπηρὴ Εἴσοδο τῶν τιμίων Δώρων ἀπὸ τὴν ἁγία Πρόθεση στὴν ἁγία Τράπεζα, καὶ γενικὰ ἐντάσσεται στὸ λειτουργικὸ πρόγραμμα τῆς Τεσσαρακοστῆς ὡς ἔνδειξη ἀγάπης τῆς Ἐκκλησίας πρὸς στὰ τέκνα της, γιὰ τὴν ὅσο τὸ δυνατὸν πιὸ κατάλληλη προετοιμασία τους στὴν ὑποδοχὴ καὶ βίωση τοῦ Μυστηρίου τοῦ Πάθους καὶ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Σωτῆρος καὶ Λυτρωτοῦ ἡμῶν.
            Ἀντὶ Χερουβικοῦ, ψάλλεται τὸ περίφημο «Νῦν αἱ Δυνάμεις» καὶ ἀντὶ Κοινωνικοῦ τὸ «Γεύσασθε καὶ ἴδετε ὅτι χρηστὸς ὁ Κύριος, Ἀλληλούϊα».
Πιὸ συγκεκριμένα, ὁ Χερουβικὸς ὕμνος περιλαμβάνει τὰ ἑξῆς:
            «Νῦν αἱ Δυνάμεις τῶν οὐρανῶν σὺν ἡμῖν ἀοράτως λατρεύουσιν. Ἰδοὺ γὰρ εἰσπορεύεται ὁ Βασιλεὺς τῆς Δόξης».
            Καὶ μετὰ τὴν σιωπηρὴ εἰσόδευση τῶν Δώρων συνεχίζει:
            «Ἰδοὺ θυσία μυστικὴ τετελειωμένη δορυφορεῖται· πίστει καὶ πόθῳ προσέλθωμεν, ἵνα μέτοχοι ζωῆς αἰωνίου γενώμεθα. Ἀλληλούϊα, ἀλληλούϊα, ἀλληλούϊα».
            Ἡ ἀπόδοσή του ἔχει ὡς ἑξῆς:
            Κατὰ τὴν ὥρα αὐτὴ οἱ οὐράνιες Ἀγγελικὲς Δυνάμεις ἀοράτως λατρεύουν μαζί μας τὸν Κύριο. Διότι, ἰδοὺ εἰσέρχεται ὁ Βασιλεὺς τῆς Δόξης. Ἰδοὺ ἐμεῖς καὶ οἱ Δυνάμεις ἐκεῖνες συνοδεύουμε ὡς ὑπηρέτες τὴν θυσία ποὺ ἔχει τελεσθεῖ τοῦ Σώματος καὶ τοῦ Αἵματος τοῦ Κυρίου στὸ Μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας. Ἄς προσέλθουμε νὰ κοινωνήσουμε τοῦ θείου τούτου Μυστηρίου μὲ πίστη καὶ πόθο, γιὰ νὰ γίνουμε μέτοχοι τῆς αἰωνίου ζωῆς, Ἀλληλούϊα.
            Εἴθε ὁ Κύριος νὰ μᾶς ἀξιώνει νὰ βιώνουμε τὴν μετάνοια κατὰ τὴν ἁγία αὐτὴ περίοδο τῆς νηστείας καὶ ἐγκρατείας, καὶ μὲ ἑτοιμασία πνευματική, καθὼς καὶ μὲ τὴν ἄδεια καὶ εὐλογία τοῦ Πνευματικοῦ μας πατρός, νὰ προσεγγίζουμε τὸ θεῖο Μυστήριο μὲ πίστη καὶ πόθο, γιὰ νὰ γινόμαστε μέτοχοι ζωῆς αἰωνίου!

+ ὁ Λαρίσης καὶ Πλαταμῶνος Κλήμης

Α΄ ἑβδομάδα Νηστειῶν 2026

Πηγή

ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ 2026 (Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Χρυσοστόμου)

Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,

«Οἱ βουλόμενοι ἀθλῆσαι εἰσέλθετε»

            Σήμερα ἡ Ἐκκλησία μᾶς θυμίζει τὴν ἐξορία τῶν πρωτοπλάστων. Μᾶς θυμίζει ὅτι εἴμαστε ἐξόριστοι ἀπὸ τὴν φυσική μας πατρίδα, τὸν Παράδεισο τῆς τρυφῆς καὶ τῆς αἰώνιας χαρᾶς. Ἐνῷ ὁ Θεὸς μᾶς ἔπλασε ἄρχοντες τῆς κτίσεως, δίχως πόνο, λύπη καὶ στεναγμό, ἐμεῖς ἀποφασίσαμε νὰ Τὸν παρακούσουμε καὶ νὰ ἀκούσουμε τὴν συμβουλὴ τοῦ πονηροῦ. Καὶ τί κερδίσαμε; Λίγη πρόσκαιρη ἡδονή, μὰ κυρίως ντροπή, τύψεις, στενοχώρια καί, σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν κατοπινή μας ἀμετανοησία, αὐτὸν τὸν θάνατο. Ὄντως, ὅπως λέει ὁ ὑμνωδός, «ὡραῖος ἦν καὶ καλὸς εἰς βρῶσιν ὁ ἐμὲ θανατώσας καρπός». Ἦταν πολὺ ὡραῖος καὶ γευστικὸς ὁ καρπὸς ποὺ μὲ θανάτωσε.

            Ὅπως κατανοοῦμε, λοιπόν, ὁ δρόμος τῆς ἁμαρτίας μπορεῖ νὰ φαίνεται εὔκολος καὶ ἑλκυστικός, ἀλλὰ ὁδηγεῖ στὸν θάνατο, σὲ ἀντίθεση μὲ τὸν δρόμο τῆς ἀρετῆς, ποὺ μπορεῖ νὰ φαίνεται δύσκολος καὶ ἐπίπονος, ἀλλὰ προσφέρει ἀληθινὴ χαρὰ καὶ αἰώνια ζωή. 

            Αὐτὸν τὸν δρόμο μᾶς καλεῖ νὰ πορευθοῦμε ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία διαχρονικά, μὰ ἰδιαίτερα σήμερα, μία ἡμέρα πρὶν εἰσέλθουμε στὸ στάδιο τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς: «Τὸ στάδιον τῶν ἀρετῶν ἠνέῳκται, οἱ βουλόμενοι ἀθλῆσαι εἰσέλθετε, ἀναζωσάμενοι τὸν καλὸν τῆς Νηστείας ἀγῶνα· οἱ γὰρ νομίμως ἀθλοῦντες, δικαίως στεφανοῦνται».

            Πρὶν, ὅμως, εἰσοδεύσουμε στὸ στάδιο τῆς Νηστείας, ὅπου θὰ ἀγωνισθοῦμε γιὰ τὴν συγχώρεση καὶ διόρθωση τῶν παραπτωμάτων μας, καλούμαστε ἄπαντες νὰ συγχωρήσουμε καρδιακὰ ὅσους μᾶς ἔχουν στενοχωρήσει. Ἡ ἀλληλοσυγχώρεση εἶναι ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη, διότι ὁ Θεὸς εἶναι κατὰ πάντα Δίκαιος, ἀλλὰ καὶ Ἁπλός. Ἂν συγχωρήσουμε τὸν πλησίον, θὰ συγχωρεθοῦμε ἀπὸ τὸν Θεό. Ἂν δὲν συγχωρήσουμε τὸν πλησίον, πῶς ὁ Θεὸς θὰ συγχωρήσει ἐμᾶς, πού, μάλιστα, διεπράξαμε ἐνώπιόν Του σοβαρότερα σφάλματα; Γιὰ αὐτό, λοιπόν, συγχωροῦμε καὶ ὁδεύουμε μὲ ἀσφάλεια τὸν δρόμο τῆς Νηστείας.   

Ἀγαπητοὶ ἀδελφοί,

            Ὁ Θεὸς θέλει νὰ ἀκολουθήσουμε αὐτὸν τὸν δρόμο. Θέλει νὰ νηστέψουμε ἀπὸ τὰ πάθη, ἀπὸ τὶς αἰσθήσεις καὶ ἀπὸ τὶς τροφές. Καὶ αυτό, διότι μᾶς θέλει κοντά Του. Θέλει, ὅμως, νὰ ἀκολουθήσουμε αὐτὸν τὸν δρόμο μὲ τὴν προϋπόθεση ὅτι κὶ ἐμεῖς τὸ θέλουμε καρδιακά. Κὶ ἐκεῖνος ποὺ πραγματικὰ θέλει, δὲν ἔχει διάθεση ἐπίδειξης. Ἐκεῖνος ποὺ νηστεύει καρδιακά, ὀφείλει νὰ κάνει τὸν ἀγώνα του «ἐν τῷ κρυπτῷ» καὶ ὁ Θεὸς θα τοῦ τὸ ἀνταποδώσει «ἐν τῷ φανερῷ». Διαφορετικά, γινόμαστε σὰν τοὺς ὑποκριτές. 

            Ἐφόσον, ὅταν πρόκειται γιὰ τὰ ἐπίγεια καὶ φθειρόμενα ἀγαθά, εἴμαστε πρόθυμοι νὰ ὑποβάλουμε τὸν ἑαυτό μας σὲ κόπους νύχτα καὶ ἡμέρα, πολὺ περισσότερο πρόθυμοι πρέπει νὰ εἴμαστε ὅταν πρόκειται γιὰ τὰ ἐπουράνια, τὰ ἄφθαρτα, τὰ αἰώνια. 

            Μόνο ὅσοι βιώνουν τὴν προσωπική τους Σταύρωση, θὰ βιώσουν τὴν Ἀνάσταση καὶ θὰ ἀκούσουν ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ Κυρίου τὸ πολυπόθητο «Εἰρήνη ὑμῖν». Ἡ εἰρήνη ἔχει ὡς θεμέλιο τὴν συγχώρεση. Ὡς Χριστιανοὶ ἔχουμε καθήκον νὰ συγχωροῦμε καί, ἔπειτα, μονοιασμένοι,  νὰ προσευχόμαστε ὑπὲρ τῆς εἰρήνης τοῦ σύμπαντος κόσμου. 

Καλὴ Σαρακοστή! Καλὸν ἀγώνα!

Ὁ Ἐπίσκοπός σας,

† ὁ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας Χρυσόστομος

Πηγή

ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΑΠΑΝΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΡΕΩ 2026 (Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Χρυσοστόμου)

Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,

            Συμπληρώθηκαν, σήμερα, σαράντα ἡμέρες ἀπὸ τὴν ἑορτὴ τῶν Χριστουγέννων καὶ ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ μὲ εὐλάβεια τὴν ἑορτὴ τῆς Ὑπαπαντῆς τοῦ Χριστοῦ, ἑορτὴ δεσποτικὴ καὶ συνάμα θεομητορική. Σύμφωνα μὲ τὸν Νόμο τοῦ Μωϋσῆ, ὅταν οἱ μητέρες γεννοῦσαν τὸ πρωτότοκο ἀγόρι τους, τὴν τεσσαρακοστὴ ἡμέρα τὸ κόμιζαν στὸν Ναὸ σὲ ἔνδειξη ἀφιέρωσης στὸν Θεό. Ἔτσι καὶ ἡ Παναγία μας, μὲ τὴν συμπλήρωση τῶν σαράντα ἡμερῶν, τήρησε τὸ προβλεπόμενο ἀπὸ τὸν Νόμο προσφέροντας τὸν Χριστό μας στὸ Ναό. Ἦταν ἡ πρώτη της ἐμφάνιση ὡς μητέρα στὴν κοινωνία, γιὰ αὐτὸ καὶ ἡ ἑορτὴ τῆς Ὑπαπαντῆς ἔχει καθιερωθεῖ τὸν τελευταῖο αἰῶνα ὡς χριστιανικὴ ἑορτὴ τῆς κάθε μητέρας. Στὸ Ναὸ ὑπάντησε, συνάντησε δηλαδή, τὸν Κύριό μας ὁ Δίκαιος Συμεὼν ὁ Ἱερεύς. Ὁ ὑπέργηρος Συμεὼν εἶχε λάβει πληροφορία ἀπὸ τὸν Θεὸ ὅτι δὲν θὰ ἔφευγε ἀπὸ αὐτὸν τὸν κόσμο πρὶν δεῖ μὲ τὰ μάτια του τὸν Προσδοκώμενο Μεσσία. Ἔτσι, μὲ φώτιση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἐπισκέφθηκε τὸν Ναὸ καὶ ὑποδέχθηκε μὲ ἀπέραντη ψυχικὴ ἀγαλλίαση τὸ τεσσαρακονθήμερο Βρέφος, τὸ ἀγκάλιασε καὶ ἀπευθύνθηκε πρὸς τὸν Θεὸ μὲ αὐτὰ τὰ λόγια: «Νῦν ἀπολύεις τὸν δοῦλόν σου, δέσποτα, κατὰ τὸ ῥῆμά σου ἐν εἰρήνῃ, ὅτι εἶδον οἱ ὀφθαλμοί μου τὸ σωτήριόν σου, ὃ ἡτοίμασας κατὰ πρόσωπον πάντων τῶν λαῶν· φῶς εἰς ἀποκάλυψιν ἐθνῶν καὶ δόξαν λαοῦ σου Ἰσραήλ». 

            Ἕνας χαρακτηριστικὸς ὕμνος ἀπὸ τὴν Λιτὴ τῆς ἑορτῆς ἀναφέρει ὅτι μέσα στὸ Εὐαγγέλιο βλέπουμε τὸν Θεὸ νὰ γεννᾶται ὡς ἄνθρωπος, νὰ σπαργανώνεται, νὰ τρέφεται μὲ τὸ μητρικὸ γάλα, νὰ περιτέμνεται καὶ νὰ βαστάζεται ἀπὸ τὸν Συμεών. Ὅλα αὐτὰ τὰ δέχθηκε ὁ Παντοδύναμος γιὰ τὴν δική μας σωτηρία. Παράλληλα, ὡστόσο, ἡ σημερινὴ Κυριακὴ τοῦ Τριωδίου, ἡ λεγομένη τῆς Ἀπόκρεω, μᾶς θυμίζει ὅτι ὁ Χριστὸς, ποὺ ἦρθε στὴν Γῆ ὡς ταπεινὸ Βρέφος, πρόκειται νὰ ἐπανέλθει. Αὐτὴ τὴ φορά, ὅμως, στὴν Δευτέρα Παρουσία, θὰ ἔλθει μὲ πολλὴ δόξα καὶ θὰ δικάσει τὸν κάθε ἄνθρωπο ἀνεξαρτήτως περιοχῆς καὶ χρονικῆς περιόδου. Τότε, «βίβλοι ἀνοιγήσονται καὶ πράξεις φανερωθήσονται». Καμία πράξη καὶ σκέψη, κανένας λόγος μας δὲν θὰ μείνει κρυφός.

            Ἐνδεχομένως κάποιοι, ἀκούγοντας γιὰ δικαστήριο, νὰ σκεφτοῦν μὲ ποιό τρόπο νὰ ἐξαγοράσουν τὸν Κριτή, ὅπως συμβαίνει στὰ κοσμικὰ δικαστήρια. Ἐδώ, ὡστόσο, τὰ πράγματα εἶναι διαφορετικά. Ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστὸς εἶναι Κριτὴς Δίκαιος καὶ δὲν ἐξαγοράζεται. Κρίνει ἀπροσωπολήπτως, μὲ βασικὸ κριτήριο τὴν ἀγάπη.

            Κὶ ἀφοῦ ξεχωρίσει τοὺς δικαίους ἀπὸ τοὺς ἀδίκους, τοὺς μὲν θὰ τοὺς ὁδηγήσει στὴν αἰώνια χαρὰ τοῦ Παραδείσου, τοὺς δὲ στὴν αἰώνια δυστυχία τῆς κολάσεως. 

            Τί ἔκαναν οἱ δίκαιοι γιὰ νὰ ἀξίζουν τὸν Παράδεισο; 

            Πίστεψαν καρδιακὰ στὸν Ἀληθινὸ Θεὸ καὶ Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστὸ καὶ Τὸν ἀγάπησαν. Καὶ αὐτὴ τὴν ἀγάπη, δὲν τὴν κράτησαν γιὰ τὸν ἑαυτό τους, ἀλλὰ τὴν ἐξέφρασαν μέσα ἀπὸ πράξεις σταυρικῆς προσφορᾶς γιὰ τὸ καλὸ τῶν συνανθρώπων τους. Τάισαν τοὺς πεινασμένους, πότισαν τοὺς διψασμένους, ἔντυσαν τοὺς γυμνούς, ἐπισκέφθηκαν τοὺς ἀσθενεῖς, παρηγόρησαν τοὺς φυλακισμένους καὶ ὅλα αὐτὰ ἦταν σὰν νὰ τὰ ἔκαναν στὸν Ἴδιο τὸν Θεό.

            Ἀπὸ τὴν ἄλλη, τί ἔκαναν οἱ ἄδικοι γιὰ νὰ ἀξίζουν τὴν κόλαση;

            Ὁ Χριστὸς στὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα δὲν ἀνέφερε τὶς ἁμαρτίες τους. Ἀνέφερε μόνο ὅτι τὸν πτωχό, τὸν πεινασμένο, τὸν διψασμένο, τὸν ἀσθενῆ, τὸν φυλακισμένο συνάνθρωπό τους δὲν τὸν περιποιήθηκαν. Κάποιοι ἀπὸ αὐτοὺς μπορεῖ νὰ ἔζησαν μὲ συνεχῆ μυστηριακὴ ζωή, μὲ νηστεῖες, ἢ μὲ παρθενία. Κολάσθηκαν, ὅμως, διότι ἡ ἀγάπη τους γιὰ τὸν Θεὸ ἦταν ψεύτικη καὶ τυπολατρική, ἐφόσον δὲν βοήθησαν τὸν ἀδελφό τους ποὺ εἶχε ἀνάγκη. Καὶ ἐφόσον δὲν βοήθησαν τὸν ἀδελφό τους, δὲν βοήθησαν οὔτε τὸν Θεό. Καὶ ὁ Θεὸς ἀκόμη νὰ ἐμφανιζόταν μπροστά τους, δὲν θὰ Τὸν βοηθοῦσαν. 

Ἀγαπητοί, 

            Ἂν διαβάσουμε τοὺς βίους τῶν Ἁγίων, θὰ δοῦμε ὅτι κανεὶς δὲν κέρδισε τὸν Παράδεισο δίχως θυσίες, δίχως νὰ προσφέρει στὴν κοινωνία τῶν συνανθρώπων του. Καὶ αὐτό, διότι ἀγάπησαν ἀληθινὰ τὸν Θεὸ καὶ τὸν πλησίον. Ἀληθινὰ εἶχε ἀγαπήσει καὶ ὁ Δίκαιος Συμεών, μὲ ἀποτέλεσμα ὁ Θεὸς νὰ ἀκούσει τὴν ἐπιθυμία τῆς ψυχῆς του καὶ νὰ τοῦ προσφέρει αὐτὸ ποὺ γιὰ δεκαετίες περίμενε: τὴν προσωπικὴ συνάντηση μὲ Ἐκεῖνον. Καὶ ὅταν Τὸν συνάντησε, προφήτεψε πὼς αὐτὸν τὸν δρόμο, τὸν δρόμο τῆς θυσίας θὰ ἀκολουθοῦσε ὁ Νεογέννητος Χριστός: «καὶ σοῦ δὲ αὐτῆς τὴν ψυχὴν διελεύσεται ῥομφαία», «σπαθὶ θὰ διαπεράσει τὴν ψυχή σου», στράφηκε καὶ εἶπε στὴν Παναγία μας, διότι ἐμελλε νὰ δεῖ νὰ σταυρώνεται γιὰ τὴν σωτηρία τοῦ κόσμου ὁ Υἱός της· Ἐκεῖνος στὸν ὁποῖο ἀφιερώθηκε μὲ κάθε σπιθαμὴ τῆς ὕπαρξής της, ἀποτελῶντας ὑπόδειγμα ἀληθινῆς Μάνας.

            Στὴν Παναγία μας, πρωτίστως, καί, δευτερευόντως, σὲ κάθε μητέρα ἡ Ἐκκλησία μας σήμερα ἀποδίδει τὴν δέουσα τιμή. Μὲ τὶς πρεσβεῖες τῆς Κυρίας Θεοτόκου, λοιπόν, ταπεινῶς εὔχομαι ὅλες οἱ μητέρες νὰ ἔχετε χρόνια πολλά καὶ νὰ χαίρεσθε ὅπως χάρηκε ἡ Ἴδια ὅταν εἶδε τὸν Χριστό μας Ἀναστημένο. 

Μετ’ εὐχῶν,

ὁ Ἐπίσκοπός σας,

†  ὁ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας Χρυσόστομος

Πηγή

«Γεύσασθε καί ἴδετε ὅτι χρηστός ὁ Κύριος· μακάριος ἀνήρ, ὅς ἐλπίζει ἐπ’ αὐτόν»

 ΚΕΙΜΕΝΟ

«Γεύσασθε καί ἴδετε ὅτι χρηστός ὁ Κύριος· μακάριος ἀνήρ, ὅς ἐλπίζει ἐπ’ αὐτόν.» (Ψαλμός λγ’ 9)

ΕΡΜΗΝΕΙΑ

"Δοκιμάσατε διά τῆς πείρας σας καί πείσθητε διά τῶν πραγμάτων περί τοῦ ὅτι εἶναι ἀγαθός καί εὐεργετικός καί προστάτης τῶν ἐπικαλουμένων αὐτόν ὁ Κύριος. Μακάριος εἶναι ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἐλπίζει εἰς αὐτόν. (Ἀπό τήν  "Παλαιά Διαθήκη μετά συντόμου ἑρμηνείας"  τ.10ος, ἔκδοση "Ο ΣΩΤΗΡ").

ΣΧΟΛΙΟ

     "Τό λέγει ἀπό τήν πεῖραν του ὁ θεόπνευστος ψαλμωδός. Προσεπάθει νά ζῇ ὁ ἴδιος εἰς συνεχῆ ἐπικοινωνίαν μέ τόν Θεόν ὁ νοῦς του πάντοτε εἰς τόν Θεόν ἐστρέφετο. Μέ τάς προσευχάς του τόν Θεόν ἐδοξολόγει καί τήν παντοδύναμον προστασίαν του ἐζήτει. Εἰς τά «ἀγαπητά σκηνώματα» τοῦ «Κυρίου τῶν δυνάμεων», εἰς τόν κατ’ ἐξοχήν τόπον τῆς λατρείας τοῦ Θεοῦ, ἐκεῖ εὕρισκε τέρψιν καί ἀγαλλίασιν ἀπερίγραπτον. Καί προσκαλεῖ λοιπόν κάθε ἄνθρωπον νά δοκιμάσῃ ὁ ἴδιος καί νά πεισθῇ ἐκ τῶν πραγμάτων πόσον ἀγαθός καί εὐεργετικός εἶναι ὁ Κύριος δι’ ἐκείνους πού τόν ἐπικαλοῦνται. Διότι, πράγματι, μόνον ἐκεῖνος πού τό ἀπήλαυσεν εἶναι εἰς θέσιν νά λέγῃ ὅτι πράγματι εἶναι «χρηστός ὁ Κύριος». Δι’ αὐτό συνδέεται καί ἑνοῦται μέ τόν Κύριον. Ἡ πικρία καί ἡ δυστυχία πού δοκιμάζει ὁ ἄνθρωπος τῆς ἁμαρτίας, γίνονται συνήθως γνωσταί καί εἰς τούς ἄλλους, διότι ἔχουν πολλάκις συνεπείας καί ἀποτελέσματα. Την γλυκύτητα ὅμως πού ἀπολαμβάνει ὁ μετά τοῦ Θεοῦ ἡνωμενος ἄνθρωπος δέν ἠμπορεῖ κανεἰς ἄλλος νά τήν αἰσθανθεῖ καί νά τήν κατανοήσῃ εἰς ὅλον της τό βάθος καί τό πλάτος. Χρειάζεται νά τήν δοκιμάσει ὁ ἴδιος προσωπικῶς. Καί τότε θά εἶναι εἰς θέσιν νά γνωρίζῃ πόσον εὐτυχής γίνεται ὁ ἄνθρωπος, ὅπως καί ὁ προφήτης, ὁ ὁποῖος ἐδοκίμασε τήν γλυκύτητα τῆς ἐναρέτου ζωῆς.  Γι’  αὐυό προτρέπει ὅλους νά δοκιμάσουν. Δοκιμάσατε καί θά πεισθῆτε. «Γεύσασθε καί ἴδετε ὅτι χρηστός ὁ Κύριος».

     «Χρηστός ὁ Κύριος». Ὅλαι αἱ τελειότητες καί αἱ καλωσύναι, ὅλαι αἱ τερπνότητες καί αἱ ὠραιότητες ὑπάρχουν εἰς τόν Κύριον. Αὐτός συγκεντρώνει πᾶσαν ἀρετήν καί πᾶσαν τελειότητα. Τί εἶναι ἡ ἀρετή καί τοῦ ἁγιοτέρου ἀνθρώπου ἐμπρός εἰς τήν ἄπειρον ἁγιότητα τοῦ Θεοῦ; Τί εἶναι ἡ χαρά καί ἡ εἰρήνη πού ἀπολαμβάνει καί ὁ εὐσεβέστερος ἄνθρωπος, ἐμπρός εἰς τόν ἀπύθμενον ὠκεανόν τῆς θείας μακαριότητος; ἐάν ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ζῇ μέ πίστιν καί εὐλάβειαν εἶναι εὐτυχής καί γαλήνιος, ὁ ἄπειρος ὅμως Θεός, ἡ πηγή παντός καλοῦ καί ἀγαθοῦ, εἰς ποίαν ἀνέκφραστον κατάστασιν εὐδαιμονίας εὑρίσκεται; Καί εἰς αὐτήν τήν μακαριότητα του καλεῖ καί ἡμᾶς ὁ Θεός νά γίνωμεν μέτοχοι, νά τήν ἀπολαύσωμεν καί ἡμεῖς. Ὅταν εἶναι ὁ ἄνθρωπος ἐν μέσω ἀνθρώπων εὐτυχισμένων, συμμετέχει εἰς τήν εὐτυχίαν των καί ἀπολαμβάνει καί αὐτός μέρος ἀπό τήν χαράν των. Ὅσον δέ στενὠτερος εἶναι ό σύνδεσμος πρός τά εὐτυχισμένα αὐτά πρόσωπα, τόσον καί ἡ χαρά του εἶναι μεγαλυτέρα. Ἀλλ’ αὐτό συμβαίνει ἀσυγκρίτως περισσότερον ὅταν ὁ πιστός προσπαθῇ νά ζῇ ὅσον τό δυνατόν πλησιέστερα πρός τόν Θεόν. Τότε εὑρίσκεται εἰς κατάστασιν εὐτυχίας, τήν ὁποίαν κανένα ἀπό τά ἐπίγεια ὄντα δέν θά εἶναι εἰς θέσιν νά τοῦ προμηθεύσῃ.

      Δέν εἶναι ὅμως μόνον αὐτό. Ὄταν ζῇ ὁ πιστός συμφώνως μέ τάς ἐντολάς τοῦ Κυρίου, δέχεται ἀκόμη πλουσιωτέρας τάς ἐκδηλώσεις τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ καί τούς θησαυρούς τῶν θείων ἀγαθῶν. Πλουσιόδωρος χορηγός ὁ Θεός, ἀνοίγει τούς ἀνεξαντλήτους θησαυρούς τῶν ἀγαθῶν του καί σκορπίζει πλουσίως πᾶν ὅ, τι ἡ πανσοφία καί ἡ ἀγάπη του κρίνει συμφέρον δι’ ἡμᾶς. Καί ἄν ἦτο δυνατόν νά ἐβλέπαμεν καί τάς ἀφανεῖς εὐεργεσίας τοῦ Παναγάθου οὐρανίου Πατρός πρός ἡμᾶς, θά ἐμέναμεν ἔκπληκτοι ἀπό τό ἀμέτρητον πλῆθος των.

     «Γεύσασθε καί ἴδετε ὅτι χρηστός ὁ Κύριος». Ἀλλ’ ἡ λειτουργική πρᾶξις τῆς Ἐκκλησίας μας ἐφαρμόζει τούς λόγους αὐτούς τοῦ προφήτου κατά τρόπον ἰδιαίτερον εἰς τό ἱερώτατον μυστήριον τῆς θείας Εὐχαριστίας. Ὡς στοργική μητέρα ἡ Ἐκκλησία πρσκαλεῖ τά παιδιά της νά μετάσχουν εἰς τήν μυστικήν τοῦ Κυρίου τράπεζαν, νά γευθοῦν τόν «οὐράνιον ἄρτον, τήν τροφήν τοῦ παντός κόσμου», νά φάγουν τό σῶμα καί νά πίουν τό αἷμα τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου, διά νά ἀπολαύσουν ἐξαιρετικήν εὐφροσύνην καί νά δοκιμάσουν χαράν ἀνεκλάλητον. Καί πράγματι· ποῖος ἀληθινός Χριστιανός, πού ἔχει συναίσθησιν τοῦ ὕψους τοῦ θείου τούτου μυστηρίου καί κοινωνεῖ ὄχι ἀπό ἁπλῆν συνήθειαν ἀλλά μέ πόθον ζωηρόν διά νά ἑνωθῇ μέ τόν Κύριον, ποῖος θά ἀνταλλάξῃ τήν ἐκ τῆς θείας κοινωνίας πνευματικήν ἀγαλλίασιν καί εὐφροσύνην μέ ὅλας ἔστω τάς ἀπολαύσεις καί τάς τέρψεις τοῦ κόσμου; Ὦ ἀδελφοί μου! Ὅσοι ἀμφιβάλλετε δι’ αὐτό, «γεύσασθε καί ἴδετε ὅτι χρηστός ὁ Κύριος». Προσπαθήσατε νά γνωρίσετε τήν γλυκύτητα τῆς ἀληθινῆς χριστιανικῆς ζωῆς. Παρακαλέσατε τόν Θεόν νά σᾶς βοηθήσῃ διά νά γνωρίσετε πόσον εἶναι καλός, πόσον εἶναι ἀγαθός, πόσην ἀγάπην ἔχει πρός ἡμᾶς, μέ πόσην στοργήν μᾶς περιβάλλει. Ἐρωτήσατε καί ἐκείνους πού τόν ἔχουν γνωρίσει περισσότερον ἀπό σᾶς νά σᾶς εἰποῦν πόσον εὐχάριστος, πόσον γλυκεῖα, πόσον εἰρηνική γίνεται «ἡ ζωή τοῦ ἀνθρὠπου κοντά εἰς τόν Θεόν.

Ἀγαθέ καί ἐλεῆμον Κύριε, ἡ ψυχή μας πλημμυρίζει ἀπό εὐγνωμοσύνην πρός τήν Μεγαλωσύνην σου, διότι μᾶς ἠξίωσες νά γευθῶμεν τήν χρηστότητα σου. Μᾶς ἐχάρισες τό μέγα δῶρον νά δοκιμάζωμεν καί νά γνωρίζωμεν ἀπό τήν προσωπικήν μας πεῖραν τήν ἀνακούφισιν, τήν γλυκύτητα, τήν χαράν, τήν εἰρήνην πού χαρίζεις εἰς ὅσους σέ πλησιάζουν καί ζοῦν ἡνωμένοι μαζί σου. Ἀξίωσέ μας νά μήν ἀπομακρυνθῶμεν ποτέ ἀπό σέ. Ὅσον περνᾷ ὁ καιρός καί πλησιάζομεν περισσότερον πρός τό τέρμα τοῦ ἐπιγείου βίου μας, δίδε μας τήν χάριν σου διά νά συνδεώμεθα στενώτερον μαζί σου, διά νά ἀπολαμβάνωμεν τάς θείας δωρεάς σου. Δῶσε, Κύριε, τήν χάριν σου καί εἰς ἐκείνους πού εὑρίσκονται ἀκόμη μακράν ἀπό σέ, ὥστε νά θελήσουν νά σέ πλησιάσουν, νά σέ γνωρίσουν ὡς σωτῆρα των καί νά εὐφρανθοῦν ἀπό τάς δωρεάς σου. Καί ὅλους μαζί, εὐφραινομένους ἀπό τώρα ἀπό τήν θείαν σου εὐλογίαν, συγκέντρωσέ μας, ὅταν σύ εὐδοκήσῃς, εἰς τήν μόνιμον καί αἰώνιαν εὐτυχίαν, τήν βασιλείαν σου τήν ἐπουράνιον. Ἀμήν.

( Ἀπό τό βιβλίο τοῦ Ἀρχ.Χριστοφ.Παπουτσοπούλου «Λόγοι τῆς Χάριτος»,
ἔκδοση «Ο ΣΩΤΗΡ»)

ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ 2026 (Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Χρυσοστόμου)

Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,

   Μὲ τὴν βοήθεια τοῦ Θεοῦ ἀξιωθήκαμε γιὰ ἄλλη μιὰ φορὰ νὰ εἰσέλθουμε στὸ κατανυκτικὸ Τριώδιο. Ἡ στοργική μας μητέρα, ἡ Ἐκκλησία, καλεῖ ὅσους ἐπιθυμοῦν τὴν σωτηρία καὶ τὴν ἀνακούφιση τῆς ψυχῆς νὰ προετοιμασθοῦν γιὰ τὸ ἐπερχόμενο «στάδιον τῶν ἀρετῶν» τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς. Μπροστά μας ξετυλίγεται μία ὄμορφη καὶ ξεχωριστὴ περίοδος τοῦ ἔτους, κατὰ τὴν ὁποία κάθε λόγος τῆς Ἐκκλησίας, κάθε τροπάριο ὠθεῖ τὸν καθένα μας σὲ πνευματικὴ ἐγρήγορση, σὲ συντριβὴ τῆς καρδιᾶς, σὲ αὐτοκριτική, σὲ μετάνοια, σὲ ἁγιασμό. Αὐτὰ ὅλα πρωτίστως ὑποδηλώνουν ὅτι τὸ Τριώδιο δὲν ἔχει καμία σχέση μὲ τὰ μασκαρέματα. Ἀντιθέτως, καλούμαστε νὰ ἀποτινάξουμε τὶς νοητὲς μάσκες τῆς ὑποκρισίας καὶ νὰ ἐκφράσουμε μὲ εἰλικρίνεια αἰσθήματα εὐσέβειας πρὸς τὸν Γλυκύτατο Χριστό μας, ὁ Ὁποῖος δὲν ζητάει πολλὰ ἀπὸ ἐμᾶς. 

   Ἡ περασμένη Κυριακή, ἀλλὰ καὶ ἡ παροῦσα, αὐτὸ ἀκριβῶς μᾶς διδάσκει∙ τὴν προηγούμενη ἑβδομάδα ὁ ἁμαρτωλὸς τελώνης μὲ μόνο λίγες λέξεις καρδιακῆς προσευχῆς ἔφυγε δικαιωμένος ἀπὸ τὸν Ναό, ἐνῷ τὴν παροῦσα ἡμέρα ὁ ἐπίσης ἁμαρτωλός, ὁ ἄσωτος υἱός, μὲ μόνο λίγο θάρρος καὶ λίγες λέξεις καρδιακῆς μετανοίας ἐπιστρέφει στὴν ἀγκαλιὰ τοῦ Θεοῦ καὶ ἀπὸ ἄσωτος γίνεται σεσωσμένος καὶ διαχρονικὸ παράδειγμα γιὰ τὸν καθένα μας. 

   Ἀλήθεια, μέσα ἀπὸ τὴν σημερινὴ παραβολὴ τοῦ ἀσώτου ὁ καθένας μπορεῖ νὰ δεῖ τὸν ἴδιο του τὸν ἑαυτό, διότι κανείς μας δὲν εἶναι ἀναμάρτητος. Τὸ μεγαλύτερο δῶρο τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν ἄνθρωπο, τὴν ἐλευθερία, κάποτε τὴν χρησιμοποιοῦμε λανθασμένα. Ἐπιλέγουμε πολλὲς φορὲς τὴν ἁμαρτία, ἀλλὰ αὐτὴ ἡ ἁμαρτία, ἐνῷ ἀρχικὰ μπορεῖ νὰ μᾶς γοητεύει, τελικὰ μᾶς βγάζει σὲ ἀδιέξοδο. Καὶ ἐκεῖ ποὺ νομίζουμε ὅτι ἔχουμε καλύψει τὰ κενά μας, τελικὰ εἴμαστε ἄδειοι. Ὁ δρόμος τῆς ἁμαρτίας ποὺ τραβήξαμε μὲ αὐτοπεποίθηση, τελικὰ ἀποδεικνύεται λανθασμένος. Ὅλα, ὅμως, μποροῦν νὰ ἀνατραποῦν, ἀρκεῖ νὰ συνειδητοποιήσουμε τὴν πτώση μας καὶ νὰ θέλουμε νὰ ἐπιστρέψουμε στὴν πρώτη μας κατάσταση. Ἡ εὐσπλαχνία τοῦ Θεοῦ εἶναι ἄπειρη καὶ ἡ ἀγκαλιά Του χωράει τοὺς πάντες. Χωράει τοὺς Ἁγίους, ἀλλὰ καὶ τὸν κάθε πεπτωκότα, τὸν κάθε ἐξόριστο. Αὐτὴ ἡ ἀγκαλιὰ χωράει ὅσους θέλουν νὰ ἀνήκουν σὲ αὐτήν. 

   Ἔχουμε τὸ θάρρος νὰ τρέξουμε πίσω σὲ αὐτὴν τὴν ἀγκαλιά; Νὰ παραβλέψουμε τὰ γύρω, νὰ φορέσουμε τὸ δαχτυλίδι καὶ νὰ ποῦμε «Κύριε σὲ Ἐσένα ἀνήκω»; Ὁ Θεὸς δὲν ζητάει πολλά. Ἕνα βῆμα νὰ κάνουμε πρὸς Ἐκεῖνον μὲ καρδιακὴ μετάνοια, ὁ Ἴδιος, ὡς Φιλόστοργος Πατέρας, θὰ τρέξει νὰ μᾶς προϋπαντήσει, νὰ μᾶς ζεστάνει, νὰ μᾶς χαρίσει αὐτὸ ποὺ στερηθήκαμε μὲ τὴν ἁμαρτία, τὴν ἀληθινὴ Ζωή.

   Γιὰ αὐτὸ ἦρθε ὁ Χριστὸς στὸν κόσμο∙ γιὰ νὰ σώσει τὸ πλανώμενο πρόβατο. Κὶ ὅταν ἕνα πλανώμενο πρόβατο σώζεται, ὅταν ἕνας ἀπὸ ἐμᾶς συνειδητοποιεῖ τὸν ἀληθινὸ προορισμὸ τῆς ζωῆς του, χαρὰ γίνεται στὸν Οὐρανὸ μεγαλύτερη ἀπὸ ὅταν σώζονται ἐνενήκοντα ἐννέα δίκαιοι. Τότε, ὁ μόνος ποὺ δὲν χαίρεται εἶναι ἐκεῖνος ποὺ ἀκόμη φορᾶ τὴ μάσκα τοῦ εὐσεβισμοῦ, ἐκεῖνος ποὺ ἡ τυπολατρικὴ τήρηση τῶν νόμων ποτὲ δὲν τοῦ ἐπέτρεψε νὰ ἀσκήσει αὐτοκριτικὴ καὶ νὰ δεῖ μὲ εἰλικρίνεια τὴν εἰκόνα τῆς ψυχῆς του. Καὶ γιὰ αὐτόν, ὅμως, ἡ ἀγκαλιὰ τοῦ Πατέρα παραμένει ὑπομονετικά ἀνοιχτή, ἂν ποτὲ θελήσει. 

Μετ’ εὐχῶν,

ὁ Ἐπίσκοπός σας,

†  ὁ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας Χρυσόστομος

Πηγή

O ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ ΥΙΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΑΒΟΛΗΣ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ

Ένας άνθρωπος είχε δύο παιδιά. Άνθρωπός είχε δύο υιούς. Μια πολύ συνηθισμένη ιστορία. Μια οικογένεια με δύο παιδιά που δείχνει πόσο διαφορετικοί είναι αυτοί οι τύποι των παιδιών και συμπεριφορά τους. Βεβαίως, η κάθε οικογένεια προϋποθέτει μια κοινή αγωγή που ασκεί επάνω εις τα παιδιά η οποία όμως, διαφοροποιείται διότι αυτή εξαρτάται από τη φυσική σειρά γεννήσεως αν είναι ο πρώτος ή είναι ο τελευταίος ή όχι. Όπως ακόμη και από τα φυσικά προσόντα που το κάθε παιδί έχει ερχόμενο εις τον κόσμο. Εδώ βέβαια προβάλλονται πολλές φορές και αδύνατα σημεία. Βεβαίως, δεν παίρνω την παραβολή τώρα. Την παίρνω μόνο σαν μια ιστορία στις φυσικές της διαστάσεις όπως ήδη σας είπα. Πολλές φορές εδώ έχουμε ένα αδύνατο σημείο διότι η αγωγή διαφοροποιείται παρότι είναι οι ίδιοι γονείς και το ίδιο το σπίτι ανάλογα με τα προσόντα του παιδιού ή ακόμη αν είναι το πρώτο ή το τελευταίο, πάντως το θέμα είναι ότι γίνεται το ξεχώρισμα των παιδιών. Και το ξεχώρισμα αυτό εξαρτάται από αυτούς τους ιδίους, τους γονείς. Έτσι, ανεπαίσθητα αλλά σταθερά δημιουργείται ανάμεσα στα παιδιά το αίσθημα της ζήλιας, της εχθρότητος και της μνησικακίας που μπορεί κάποτε αυτή η μνησικακία να εκδηλωθεί σε ανύποπτο χρόνο. Μπορεί ακόμη να εκδηλωθεί ύστερα από 50 χρόνια. Όταν θα μοιράζουν την περιουσία τα παιδιά αυτά να εκδηλώσουν εκεί αυτοί τους τη μνησικακία. Ακόμη βλέπουμε ότι αποδεικνύεται αληθινή η κληρονομικότητα του κάθε παιδιού. Συνεπώς, όλα αυτά τα στοιχεία είναι πολύτιμα, είναι υπολογίσιμα. Πρέπει να τα λάβουμε υπόψη όταν μεγαλώνουμε παιδιά μέσα στο σπιτικό μας. Παρότι το σπίτι είναι ένα, τα κεραμίδια είναι τα ίδια και οι γονείς είναι τα ίδια, οι ίδιοι οι γονείς. Όμως, έχουμε πάντοτε διαφορετικούς χαρακτήρες των παιδιών.

Στη παραβολή του Ασώτου Υιού έχουμε τα χαρακτηριστικά τους τύπους δυο  παιδιών.  Ο πρώτος, ο πρεσβύτερος, είναι υπάκουος στις αρχές του σπιτιού του. Αποδέχεται εκείνο που το σπίτι αποδέχεται. Είναι συντηρητικό. Είναι εργατικό. Πηγαίνει κάθε μέρα στη δουλειά του. Μάλιστα, επιστρέφει από τη δουλειά του όταν ο νεότερος υιός επιστρέφει κι αυτός από τις ασωτίες του. Αυτός γυρίζει από τη δουλειά του. Δεν επιθυμεί να απομακρυνθεί από το σπίτι καθόλου. Βρίσκει ανάπαυση, βρίσκει άνεση στο σπίτι το πατρικό. Δεν αγαπά τις διασκεδάσεις, τουλάχιστον τις απρεπείς διασκεδάσεις, αλλά εκείνες τις ευπρεπείς, θα λέγαμε τις νόμιμες. Δεν ζητάει δικαιώματα από τον πατέρα του. Βλέπετε ότι δεν ζήτησε αυτός να μοιραστεί η περιουσία και όπως διακρίνουμε, παρότι ο πατέρας μοίρασε την περιουσία γιατί απαίτησε ο νεότερος, ο μεγάλος την καταθέτει πάλι στο σπίτι και το βλέπουμε αυτό από το εξής σημείο, όταν αργότερα θα παραπονεθεί ότι δεν του έδωσε ο πατέρας ένα κατσικάκι να το φάει με τους φίλους του. Πράγμα που δείχνει ότι την περιουσία του δεν την πήρε, αλλά την άφησε στο σπίτι. Εδώ βλέπουμε να ταυτίζει τα ατομικά του συμφέροντα με τα συμφέροντα του σπιτιού. Έχει κοινό ταμείο με το σπίτι του. Είναι δηλαδή ένα καλό παιδί. Ο πρεσβύτερος υιός είναι ένα καλό παιδί μέχρι που οι περιστάσεις θα αποδείξουν το αντίθετο και εδώ θα αποκαλύψουν την πνευματική του ανωριμότητα. Έτσι όταν ο νεότερος υιός αγαπητοί επιστρέφει από την αμαρτωλή ζωή του ο πρεσβύτερος δείχνει τον αληθινό του εαυτόν. Είναι πολύ χαρακτηριστικός ο έσω άνθρωπος του πρεσβυτέρου υιού. Αποκαλύπτεται πνευματικά ανώριμος διότι δεν χαίρει με την επιστροφή του αδελφού του. Είναι φθονερός. Εκεί αποδεικνύεται. Εκεί αποκαλύπτεται. Διότι τώρα το κέντρο του ενδιαφέροντος δεν είναι αυτός αλλά είναι ο νεότερος υιός και πιθανώς να ήταν και πριν φύγει ο νεότερος ιός το κέντρο του ενδιαφέροντος του σπιτιού.

Όπως σας είπα κάποτε τα μικρότερα παιδιά τα προσέχουμε περισσότερο. Ρίχνουμε το βάρος μας πιο πολύ εκεί. Ποιο βάρος? Το συναισθηματικό μας βάρος. Και έτσι αυτό είναι εις βάρος της όλης αγωγής όλων των παιδιών. Και του μικρού παιδιού γιατί μαθαίνει χαϊδεμένος αλλά και των μεγαλυτέρων παιδιών ιδίως του πρώτου ο οποίος ζηλοτυπεί. Αρχίζει να φωλιάζει μέσα του ο φθόνος και θα έρθει κάποια στιγμή που τον φθόνον αυτόν θα τον εκτοξεύσει προς τα έξω. Δεν θα τον κρατήσει πια μέσα στην ψυχή του. Βλέπετε ότι τον κρατά πολλές φορές απωθώντας στο υποσυνείδητό του αυτόν τον φθόνο και έτσι κρατάει την αποδοχή μέσα του απωθημένη.

Ακόμη ο πρεσβύτερος υιός ίσως είναι και συμφεροντολόγος. Ίσως. Διότι σκέπτεται ότι αυτός ξαναγύρισε πίσω. Είπα αυτός. Το λέει η παραβολή. Ούτως ο υιός σου. Δεν βάζει το όνομα του, βάζει την αντωνυμία. Αυτός ο υιός σου διότι απαξιεί να πει το όνομα του αδελφού του μπροστά στον πατέρα του. Σκέπτεται λοιπόν. Αυτός ξαναγύρισε πάλι πίσω. Την περιουσία του την έφαγε. Το μερίδιο του εξαφανίσθη. Τώρα που γύρισε πίσω, ποιος ξέρει, μπορεί πάλι να απαιτήσει, και κατά την νομοθεσία την εβραϊκή ο μεγαλύτερος έπαιρνε τα δύο τρίτα της περιουσία διότι ήτο επιφορτισμένος με την συντήρηση των γονιών του. Έτσι έπαιρνε ο δεύτερος το ένα τρίτο. Δηλαδή έπαιρνε το διπλάσιο από ό,τι θα έπαιρναν όλοι οι υπόλοιποι αδελφοί. Με αυτήν όμως την προοπτική είναι ότι θα έπρεπε να τρέφει τους γονείς του. Σκέπτεται λοιπόν αυτός ότι ο αδελφός μου γύρισε πίσω. Εγώ έχω τη διπλασία περιουσία. Ποιος ξέρει, μήπως αρχίζει να ζητάει πάλι να ξερογλύφει κανένα κόκαλο περιουσιακό από τα δικά μου περιουσιακά στοιχεία. Βλέπετε πόσα μπορούν να ξεπεταχτούν μέσα από την ψυχή. Φαίνεται ότι ήταν θρησκευτικά άφοβος αυτός ο υιός. Και μάλιστα όπως θα δούμε παρακάτω στην ευρύτερη ερμηνεία της παραβολής, θα το δείτε εκεί δεν σας το λέγω ακόμη, πράγματι ήταν θρησκευτικά άφοβος. Ήταν δηλαδή τυπικότατος αλλά τυπολάτρης. Είναι αυτό το μειονέκτημα μερικών άψογων θρησκευτικών ανθρώπων οι οποίοι βέβαια προσέχουν πάρα πολλοί στη ζωή τους έχουν μίαν εγωιστικήν αξιοπρέπειαν. Μη πει ο κόσμος για μας τίποτε. Να σταθούμε αξιοπρεπέστατοι με το κολάρο μας ατσαλάκωτο. Αλλά στην πραγματικότητα δεν έχουν πνευματική ωριμότητα και προπαντός δεν έχουν ταπείνωση. Εξάλλου η ταπείνωση καθορίζει την πνευματική ωριμότητα. Αυτή καθορίζει τον βαθμό της.

Έτσι ο πρεσβύτερος υιός ήτο ένας άψογος μεν θρησκευτικά τυπολάτρης όμως και ποτέ δεν ενδύθηκε την πνευματική ζωή. Δεν την έδειξε ποτέ. Ύστερα το πώς αποκαλύπτεται τι υπάρχει μέσα του και τι βγάζει από μέσα του δείχνει σαφώς ότι ο άνθρωπος αυτός δεν είχε πνευματική ζωή. Έτσι βλέπουμε ότι η όλη του στάση είναι αρνητική. Όταν ο υιός επιστρέφει ο νεότερος, είναι αρνητική απέναντι στο σπίτι του. Δεν θέλει να μπει μέσα. Όχι λέει δεν έρχομαι μέσα. Παιδάκι μου έλα μέσα. Όχι δεν έρχομαι μέσα. Είναι αρνητική στο σπίτι του. Είναι αρνητική απέναντι στο νεότερο αδελφό του. Είναι και αρνητική και αν θέλετε και επιθετική εναντίον του πατέρα. Γιατί τι του λέει. Σαν να επιρρίπτει την ευθύνη στον πατέρα. Εσύ του έδωσες την περιουσία σου την έφαγε και τώρα γυρίζει πίσω και εσύ τώρα τον περιβάλλεις με αγάπη και με στοργή. Ε όχι λοιπόν δεν μπαίνω μέσα. Βλέπετε ότι έχει μία τόσο αρνητική στάση απέναντι σε όλα αυτά. Έτσι ο τύπος του πρεσβυτέρου υιού, του αψόγου θρησκευτικά, του αξιοπρεπούς, μας γίνεται ασυμπαθής. Οπότε ακούμε την παραβολή του ασώτου Υιού αγαπητοί μου αισθανόμεθα μία απέχθεια προς τη συμπεριφορά του πρεσβυτέρου Υιού. Κι όμως δεν έκανε τίποτε κακό. Αλλά ήταν κακός. Αυτό είναι το σημαντικό. Είχε μία, ένα αίσθημα μη κοινωνικότητος. Έλειπε η αγάπη μέσα από την ψυχή του. Δηλαδή δεν ζούσε εκείνο που λέγει ο λόγος του Θεού το χαίρειν μετά χαιρόντων και κλαίειν μετά κλαιόντων. Να χαίρεις με αυτούς που χαίρουν και να κλαίς με αυτούς που κλαίνε, που δείχνει εδώ με σαφήνεια ότι ο άνθρωπος αυτός  ήταν πράγματι ακοινώνητος. Διότι αυτή είναι η αληθινή κοινωνία να μετέχω στα καρδιοχτύπια του κοινωνικού μου περιβάλλοντος.

Απομαγνητοφώνηση ''ιστολόγιο ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ''

ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΕΛΩΝΟΥ ΚΑΙ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ 2026 (Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Χρυσοστόμου)

Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,

            Σήμερα, Κυριακὴ τοῦ Τελώνου καὶ τοῦ Φαρισαίου, μὲ τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ ἄνοιξε γιὰ τὴν Ἐκκλησία μας τὸ κατανυκτικὸ Τριώδιο. Τὸ Τριώδιο εἶναι στὴν κυριολεξία ἕνα βιβλίο ποὺ περιέχει τὰ ἱερὰ γράμματα ἀπὸ τὴν σημερινὴ Κυριακὴ ἕως καὶ τὸ Μέγα Σάββατο. Λέγεται Τριώδιο, διότι στὶς καθημερινὲς ἀκολουθίες, στοὺς κανόνες, ἀντὶ γιὰ ὀκτὼ ὠδές, διαβάζουμε τρεῖς. Ὅλο τὸ διάστημα τοῦ Τριωδίου χωρίζεται σὲ τρεῖς περιόδου. Ἡ πρώτη εἶναι ἀπὸ χθὲς τὸ ἀπόγευμα ἕως καὶ τὴν Κυριακὴ τῆς Τυρινῆς, ἡ δεύτερη ἀπὸ τὴν Καθαρὰ Δευτέρα ἕως τὴν Κυριακὴ τῶν Βαΐων, ἡ λεγόμενη «Μεγάλη Σαρακοστή», καὶ ἡ τρίτη ἀπὸ τὸ ἀπόγευμα τῆς Κυριακῆς τῶν Βαΐων, μέχρι καὶ τὸ πρωὶ τοῦ Μεγάλου Σαββάτου, ἡ λεγόμενη «Μεγάλη Ἑβδομάδα». 

            Ἡ σημερινὴ εὐαγγελικὴ περικοπὴ ἀποτελεῖ μία παραβολή. Μᾶς ἀναφέρει ὁ Κύριος ὅτι δύο ἄνδρες, ἕνας Φαρισαῖος, αὐστηρὸς τηρητὴς τοῦ μωσαϊκοῦ νόμου, καὶ ἕνας τελώνης εἰσῆλθαν γιὰ νὰ προσευχηθοῦν στὸν ἱερὸ ναό. Μέσα ἀπὸ τὴν προσευχή τους διακρίνεται μία μεγάλη ἀντίθεση καὶ ἀποκαλύπτεται τὸ ποιὸν τῶν δύο ἀνθρώπων. 

            Ὁ Φαρισαῖος ξεκινᾶ τὴν προσευχή του λέγοντας: «Θεέ μου, σὲ εὐχαριστῶ». Τί ὡραία ἀρχή! Τί πιὸ καλὸ ἀπὸ τὸ νὰ ξεκινᾶ κανεὶς τὴν προσευχή του μὲ τὴν εὐχαριστία; Ἀφοῦ, λοιπόν, μᾶς ἐξέπληξε εὐχάριστα, συνεχίζει: «Εὐχαριστῶ ποὺ δὲν εἶμαι σὰν τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους, ἅρπαγες, ἄδικοι, μοιχοί, ἢ σὰν αὐτὸν ἐκεῖ τὸν τελώνη. Νηστεύω δύο φορὲς τὴν Ἑβδομάδα καὶ ἀπὸ τὴν περιουσία μου δίνω ἐλεημοσύνη τὸ ἕνα δέκατο, σύμφωνα μὲ τὸν νόμο». 

            Ὁ σχολιασμὸς κρίνεται περιττός. Μὲ τὴν προσευχή του, ὁ Φαρισαῖος ἀφαιρεῖ τὴν μάσκα του, τὴν μάσκα ποὺ τὸν ἐμφάνιζε στὰ μάτια τῶν ἀνθρώπων εὐσεβῆ, ἄνθρωπο τοῦ Θεοῦ, νηστευτή, ἐλεήμονα. Ἀποδεικνύεται ἄνθρωπος βαθύτατα ἀλαζονικός. Πιστεύει πραγματικὰ ὅτι ἔχει φτάσει σὲ τέτοιο ἐπίπεδο ἀρετῆς, ὥστε πλέον δὲν ζητᾶ ἀπὸ τὸν Θεό, ἀλλὰ μάλλον ἀπαιτεῖ. Εἶναι ἄνθρωπος ἄσπλαχνος, ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ θάβουν ὅλους τοὺς ὑπόλοιπους γιὰ νὰ πατήσουν πάνω τους. Δὲν σέβεται τὴν ἱερότητα τοῦ χώρου στὸν ὁποῖο βρίσκεται, καθὼς σὺν τοῖς ἄλλοις, δαχτυλοδείχνει καὶ θεωρεῖ ὡς ἀκάθαρτο τὸν ἀδερφό του τὸν τελώνη ποὺ βρίσκεται πιὸ δίπλα καὶ προσεύχεται. 

            Ὁ δὲ τελώνης, αὐτὸς ὁ ἐξαιρετικὰ ἁμαρτωλός, πῶς προσευχήθηκε; Πρὸς ἔκπληξιν ὅλων μας, πολὺ πιὸ πνευματικὰ ἀπὸ τὸν λεγόμενο ἄνθρωπο τοῦ Θεοῦ. Ἡ στάση του, στάση μετανοίας. Οὔτε κὰν πλησίασε τὰ ἐνδότερα μέρη τοῦ ναοῦ. Στάθηκε ὅσο πιὸ μακριὰ γινόταν γιατὶ θεωροῦσε τὸν ἑαυτό του ἀνάξιο. Μάλιστα, οὔτε τὰ μάτια δὲν σήκωνε στὸν οὐρανό, ἀλλὰ τὴ γῆ κοιτοῦσε, γιατὶ θεωροῦσε τὸν ἑαυτό του χῶμα ποὺ ἀξίζει μέχρι καὶ νὰ τὸ ποδοπατοῦν ἀπὸ τὸ πλῆθος τῶν ἁμαρτιῶν του. Ἔλεγε αὐτὸς ὁ ἁμαρτωλός: «Θεέ μου, ἐλέησέ με» καὶ καθὼς προσευχόταν χτυποῦσε τὸ στῆθος του, ἐξωτερικεύοντας τὸν πόνο ποὺ αἰσθανόταν στὴν ψυχή του. 

            Ὅπως εὔκολα διαπιστώνει ὁ καθένας, ἡ προσευχὴ ποὺ ἄρεσε στὸν Κύριο, εἶναι αὐτὴ ποὺ θὰ σεβόταν κάθε εὐσυνείδητος, αὐτὴ τοῦ ἀληθινὰ μετανιωμένου γιὰ τὶς πράξεις του, τελώνη. Ἔτσι, κατέβηκε στὸ σπίτι του ἀναπαυμένος. Τὸν ἀνέπαυσε ὁ Θεὸς ποὺ ἀντιτάσσεται στοὺς ὑπερηφάνους καὶ δίνει χάρη στοὺς ταπεινούς.

            Μεγάλο τὸ κακὸ τῆς ὑπερηφάνειας. Θὰ μπορούσαμε νὰ μιλοῦμε ὥρες γιὰ αὐτήν. Ὡστόσο, καὶ μόνο μία πρόταση καταφέρνει νὰ συνοψίσει τὸ μέγεθος τῆς καταστροφῆς ποὺ ἐπιφέρει: μὲ τὴν ὑπερηφάνειά του ἔπεσε ὁ ἀρχικὰ περίλαμπρος Ἑωσφόρος. Ἔπεσε καὶ ἔγινε σκοτεινὸς καὶ συνώνυμος τοῦ κακοῦ. Ἑπομένως, ὅσες ἀρετὲς καὶ ἂν ἔχει κανείς, ἂν δὲν τὶς διασφαλίσει μὲ τὴν ταπεινοφροσύνη, χάνονται ἐν ριπῇ ὀφθαλμοῦ. 

            Ἡ δὲ ταπεινοφροσύνη εἶναι ἡ μητέρα ὅλων τῶν καλῶν. Ὁ Χριστὸς ὅταν ἦρθε στὴ γῆ, ἔζησε ὡς «Ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ», τὴν ὁποία μᾶς καλεῖ νὰ διδαχθοῦμε ἀπὸ Αὐτόν. Γεννήθηκε σὲ πτωχικὴ φάτνη, ἔγινε Φυγὰς στὴν Αἴγυπτο, μεγάλωσε στὴ Ναζαρέτ, εἶχε ὡς μαθητὲς τοὺς ψαράδες, ὑπέμεινε μὲ σιωπὴ τὶς κατηγορίες ἐναντίον Του, φραγγελώθηκε, ἐμπτύσθηκε, χλευάσθηκε καί, τελικά, σταυρώθηκε γιὰ νὰ ἀκολουθήσει ἡ ἔνδοξη Ἀνάστασή Του. Μέσα ἀπὸ αὐτὸ τὸ ταπεινό, ἀλλὰ ἀνατρεπτικὸ πέρασμά Του, κατάφερε νὰ κάνει τὰ πάντα καινούργια, ἀλλάζοντας τὴν ροὴ τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας. Ὁ Κύριός μας εἶναι ὁ μεγαλύτερος Δάσκαλος τῆς ταπεινοφροσύνης. 

            Γιὰ σκεφτεῖτε, ποιός εἶναι χρησιμότερος σὲ μία κοινωνία, ὁ ὑπερήφανος, ἢ ὁ ταπεινός; Τὸν ταπεινὸ μὴν τὸν φοβᾶσαι διότι δὲν θὰ στραφεῖ ποτὲ ἐναντίον σου. Ὁ ὑπερήφανος, ἂν δεῖ ὅτι δὲν γίνεται τὸ δικό του, αὐτομάτως ἀλλάζει ὄψη καὶ μπορεῖ ἀπὸ τὸ πουθενὰ νὰ δημιουργήσει πολλὰ προβλήματα, ἐπηρεάζοντας ἀρνητικὰ τὸ σύνολο τῆς κοινωνίας. Ὁ ταπεινός, εἶπε κάποιος γέροντας, εἶναι σὰν τὸ καλάμι ποὺ πηγαίνει μὲ τὴ φορὰ τοῦ ἀνέμου καὶ γιὰ αὐτὸ μένει πάντα στὴ θέση του, ὁ δὲ ὑπερήφανος, εἶναι σὰν τὸ κυπαρίσσι ποὺ φέρνει ἀντίσταση στοὺς ἀνέμους, μέχρι ποὺ τελικὰ ξεριζώνεται καὶ χάνεται. Εἶναι, ἑπομένως, λογικὸ τὸ ὅτι ὁ Θεός, ἡ πηγὴ τῶν ἀγαθῶν, ἀντιτάσσεται στοὺς ὑπερηφάνους καὶ δίνει χάρη στοὺς ταπεινούς, καθὼς στοὺς ταπεινοὺς ἀναπαύεται. 

            Κάθε μέρα καὶ κάθε ὥρα τῆς ζωῆς μας εἶναι εὐκαιρία γιὰ μία νέα ἀρχή. Ἂν μέχρι τώρα συλλάβαμε τὸν ἑαυτό μας νὰ ὑπερηφανεύεται καὶ νὰ κομπάζει ὅτι εἶναι καλύτερος ἀπὸ τοὺς ἄλλους, καιρὸς νὰ σκεφτοῦμε διαφορετικά. Πρὸς τί ἡ ματαιδοξία; Ὅλοι χοϊκοὶ εἴμαστε καὶ ὅταν φύγουμε, ἐλάχιστοι καὶ ἐλάχιστα θὰ μᾶς θυμοῦνται. 

            Εὔχομαι τὸ Τριώδιο, στὸ ὁποῖο σήμερα εἰσοδεύσαμε, μέσα ἀπὸ τὴν ἱερὴ ὑμνολογία του καὶ τὰ ὑπέροχα μηνύματά του, νὰ μᾶς βοηθήσει νὰ γίνουμε κὶ ἐμεῖς σὰν τὸν τελώνη, προκειμένου νὰ ἑλκύσουμε τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ. Γιὰ αὐτὸ μᾶς δίνεται τὸ Τριώδιο. Σὲ καμία περίπτωση τὸ Τριώδιο δὲν εἶναι συνώνυμο μὲ τὰ μασκαρέματα καὶ τὶς ἄσεμνες συνήθειες ποὺ πηγάζουν ἀπὸ μιὰ ἄλλη ἐποχή. Ἅγιοι Πατέρες, φωτισμένοι ἀπὸ τὸν Θεό, ἔγραψαν στὸ βιβλίο αὐτὸ γράμματα ποὺ ἀφοροῦν τὸν καθένα μας, γράμματα ποὺ μᾶς προτρέπουν νὰ ἀπαλλαγοῦμε ἀπὸ τὸν ἐγωισμό μας, τὴ ζήλεια, τὴν ἀγένεια, τὴν φιληδονία καὶ ὅλα τὰ κακά, καὶ ἀντ’ αὐτῶν νὰ γεμίσουμε τὴν ψυχή μας μὲ ὅ,τι καλό, ὅ,τι εὐγενές, ὅ,τι χριστιανικό.

Καλὸ Τριώδιο σὲ ὅλους! Καλὴ ἀρχή!

Ὁ Ἐπίσκοπός σας,

†  ὁ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας Χρυσόστομος

Πηγή

ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ 2025 (Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Χρυσοστόμου)

Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,

   Μὲ τὴν βοήθεια τοῦ Θεοῦ ἀξιωθήκαμε γιὰ ἄλλη μιὰ φορὰ νὰ εἰσέλθουμε στὸ κατανυκτικὸ Τριώδιο. Ἡ στοργική μας μητέρα, ἡ Ἐκκλησία, καλεῖ ὅσους ἐπιθυμοῦν τὴν σωτηρία καὶ τὴν ἀνακούφιση τῆς ψυχῆς νὰ προετοιμασθοῦν γιὰ τὸ ἐπερχόμενο «στάδιον τῶν ἀρετῶν» τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς. Μπροστά μας ξετυλίγεται μία ὄμορφη καὶ ξεχωριστὴ περίοδος τοῦ ἔτους, κατὰ τὴν ὁποία κάθε λόγος τῆς Ἐκκλησίας, κάθε τροπάριο ὠθεῖ τὸν καθένα μας σὲ πνευματικὴ ἐγρήγορση, σὲ συντριβὴ τῆς καρδιᾶς, σὲ αὐτοκριτική, σὲ μετάνοια, σὲ ἁγιασμό. Αὐτὰ ὅλα πρωτίστως ὑποδηλώνουν ὅτι τὸ Τριώδιο δὲν ἔχει καμία σχέση μὲ τὰ μασκαρέματα. Ἀντιθέτως, καλούμαστε νὰ ἀποτινάξουμε τὶς νοητὲς μάσκες τῆς ὑποκρισίας καὶ νὰ ἐκφράσουμε μὲ εἰλικρίνεια αἰσθήματα εὐσέβειας πρὸς τὸν Γλυκύτατο Χριστό μας, ὁ Ὁποῖος δὲν ζητάει πολλὰ ἀπὸ ἐμᾶς. 

   Ἡ περασμένη Κυριακή, ἀλλὰ καὶ ἡ παροῦσα, αὐτὸ ἀκριβῶς μᾶς διδάσκει∙ τὴν προηγούμενη ἑβδομάδα ὁ ἁμαρτωλὸς τελώνης μὲ μόνο λίγες λέξεις καρδιακῆς προσευχῆς ἔφυγε δικαιωμένος ἀπὸ τὸν Ναό, ἐνῶ τὴν παροῦσα ἡμέρα ὁ ἐπίσης ἁμαρτωλός, ὁ ἄσωτος υἱός, μὲ μόνο λίγο θάρρος καὶ λίγες λέξεις καρδιακῆς μετανοίας ἐπιστρέφει στὴν ἀγκαλιὰ τοῦ Θεοῦ καὶ ἀπὸ ἄσωτος γίνεται σεσωσμένος καὶ διαχρονικὸ παράδειγμα γιὰ τὸν καθένα μας. 

   Ἀλήθεια, μέσα ἀπὸ τὴν σημερινὴ παραβολὴ τοῦ ἀσώτου ὁ καθένας μπορεῖ νὰ δεῖ τὸν ἴδιο του τὸν ἑαυτό, διότι κανείς μας δὲν εἶναι ἀναμάρτητος. Τὸ μεγαλύτερο δῶρο τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν ἄνθρωπο, τὴν ἐλευθερία, κάποτε τὴν χρησιμοποιοῦμε λανθασμένα. Ἐπιλέγουμε πολλὲς φορές τὴν ἁμαρτία, ἀλλὰ αὐτὴ ἡ ἁμαρτία, ἐνῶ ἀρχικὰ μπορεῖ νὰ μᾶς γοητεύει, τελικὰ μᾶς βγάζει σὲ ἀδιέξοδο. Καὶ ἐκεῖ ποὺ νομίζουμε ὅτι ἔχουμε καλύψει τὰ κενά μας, τελικὰ εἴμαστε ἄδειοι. Ὁ δρόμος τῆς ἁμαρτίας ποὺ τραβήξαμε μὲ αὐτοπεποίθηση, τελικὰ ἀποδεικνύεται λανθασμένος. Ὅλα, ὅμως, μποροῦν νὰ ἀνατραποῦν, ἀρκεῖ νὰ συνειδητοποιήσουμε τὴν πτώση μας καὶ νὰ θέλουμε νὰ ἐπιστρέψουμε στὴν πρώτη μας κατάσταση. Ἡ εὐσπλαχνία τοῦ Θεοῦ εἶναι ἄπειρη καὶ ἡ ἀγκαλιὰ Του χωράει τοὺς πάντες. Χωράει τοὺς Ἁγίους, ἀλλὰ καὶ τὸν κάθε πεπτωκότα, τὸν κάθε ἐξόριστο. Αὐτὴ ἡ ἀγκαλιὰ χωράει ὅσους θέλουν νὰ ἀνήκουν σὲ αὐτήν. 

   Ἔχουμε τὸ θάρρος νὰ τρέξουμε πίσω σὲ αὐτὴν τὴν ἀγκαλιά; Νὰ παραβλέψουμε τὰ γύρω, νὰ φορέσουμε τὸ δαχτυλίδι καὶ νὰ ποῦμε «Κύριε σὲ Ἐσένα ἀνήκω»; Ὁ Θεὸς δὲν ζητάει πολλά. Ἕνα βῆμα νὰ κάνουμε πρὸς Ἐκεῖνον μὲ καρδιακὴ μετάνοια, ὁ Ἴδιος, ὡς Φιλόστοργος Πατέρας, θὰ τρέξει νὰ μᾶς προϋπαντήσει, νὰ μᾶς ζεστάνει, νὰ μᾶς χαρίσει αὐτὸ ποὺ στερηθήκαμε μὲ τὴν ἁμαρτία, τὴν ἀληθινὴ Ζωή.

   Γιὰ αὐτὸ ἦρθε ὁ Χριστὸς στὸν κόσμο∙ γιὰ νὰ σώσει τὸ πλανώμενο πρόβατο. Κι ὅταν ἕνα πλανώμενο πρόβατο σώζεται, ὅταν ἕνας ἀπὸ ἐμᾶς συνειδητοποιεῖ τὸν ἀληθινὸ προορισμὸ τῆς ζωῆς του, χαρὰ γίνεται στὸν Οὐρανὸ μεγαλύτερη ἀπὸ ὅταν σώζονται ἐνενήκοντα ἐννέα δίκαιοι. Τότε, ὁ μόνος ποὺ δὲν χαίρεται εἶναι ἐκεῖνος ποὺ ἀκόμη φορᾶ τὴ μάσκα τοῦ εὐσεβισμοῦ, ἐκεῖνος ποὺ ἡ τυπολατρικὴ τήρηση τῶν νόμων ποτὲ δὲν τοῦ ἐπέτρεψε νὰ ἀσκήσει αὐτοκριτικὴ καὶ νὰ δεῖ μὲ εἰλικρίνεια τὴν εἰκόνα τῆς ψυχῆς του. Καὶ γιὰ αὐτὸν, ὅμως, ἡ ἀγκαλιὰ τοῦ Πατέρα παραμένει ὑπομονετικά ἀνοιχτή, ἂν ποτὲ θελήσει. 

Μετ’ εὐχῶν,

Ὁ Ἐπίσκοπός σας,

†  ὁ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας Χρυσόστομος

Πηγή

ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΤΕΛΩΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ 2025 (Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Χρυσοστόμου)

 

Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,

            Σήμερα, Κυριακὴ τοῦ Τελώνου καὶ τοῦ Φαρισαίου, μὲ τὴ Χάρη τοῦ Θεοῦ ἄνοιξε γιὰ τὴν Ἐκκλησία μας τὸ κατανυκτικὸ Τριώδιο. Τὸ Τριώδιο εἶναι στὴν κυριολεξία ἕνα βιβλίο ποὺ περιέχει τὰ ἱερὰ γράμματα ἀπὸ τὴ σημερινὴ Κυριακὴ ἕως καὶ τὸ Μέγα Σάββατο. Λέγεται Τριώδιο, διότι στὶς καθημερινὲς ἀκολουθίες, στοὺς κανόνες, ἀντὶ γιὰ ὀκτὼ ὠδές, διαβάζουμε τρεῖς. Ὅλο τὸ διάστημα τοῦ Τριωδίου χωρίζεται σὲ τρεῖς περιόδους. Ἡ πρώτη εἶναι ἀπὸ χθὲς τὸ ἀπόγευμα ἕως καὶ τὴν Κυριακὴ τῆς Τυρινῆς, ἡ δεύτερη ἀπὸ τὴν Καθαρὰ Δευτέρα ἕως τὴν Κυριακὴ τῶν Βαΐων, ἡ λεγόμενη Μεγάλη Σαρακοστή, καὶ ἡ τρίτη ἀπὸ τὸ ἀπόγευμα τῆς Κυριακῆς τῶν Βαΐων, μέχρι καὶ τὸ πρωὶ τοῦ Μεγάλου Σαββάτου, ἡ λεγόμενη Μεγάλη Ἑβδομάδα. 

            Ἡ σημερινὴ εὐαγγελικὴ περικοπὴ ἀποτελεῖ μία παραβολή. Μᾶς ἀναφέρει ὁ Κύριος ὅτι δύο ἄνδρες, ἕνας Φαρισαῖος, αὐστηρὸς τηρητὴς τοῦ μωσαϊκοῦ νόμου, καὶ ἕνας τελώνης εἰσῆλθαν γιὰ νὰ προσευχηθοῦν στὸν Ἱερὸ Ναό. Μέσα ἀπὸ τὴν προσευχή τους διακρίνεται μία μεγάλη ἀντίθεση καὶ ἀποκαλύπτεται τὸ ποιὸν τῶν δύο ἀνθρώπων. 

            Ὁ Φαρισαῖος, ξεκινᾶ τὴν προσευχή του λέγοντας: «Θεέ μου, σὲ εὐχαριστῶ». Τί ὡραία ἀρχή! Τί πιὸ καλὸ ἀπὸ τὸ νὰ ξεκινᾶ κανεὶς τὴν προσευχή του μὲ τὴν εὐχαριστία; Ἀφοῦ, λοιπόν, μᾶς ἐξέπληξε εὐχάριστα, συνεχίζει: «Εὐχαριστῶ ποὺ δὲν εἶμαι σὰν τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους, ἅρπαγες, ἄδικοι, μοιχοί, ἢ σὰν αὐτὸν ἐκεῖ τὸν τελώνη. Νηστεύω δύο φορὲς τὴν Ἑβδομάδα καὶ ἀπὸ τὴν περιουσία μου δίνω ἐλεημοσύνη τὸ ἕνα δέκατο, σύμφωνα μὲ τὸν Νόμο». 

            Ὁ σχολιασμὸς κρίνεται περιττός. Μὲ τὴν προσευχή του, ὁ Φαρισαῖος ἀφαιρεῖ τὴν μάσκα του, τὴν μάσκα ποὺ τὸν ἐμφάνιζε στὰ μάτια τῶν ἀνθρώπων εὐσεβῆ, ἄνθρωπο τοῦ Θεοῦ, νηστευτή, ἐλεήμονα. Ἀποδεικνύεται ἄνθρωπος βαθύτατα ἀλαζονικός. Πιστεύει πραγματικὰ ὅτι ἔχει φτάσει σὲ τέτοιο ἐπίπεδο ἀρετῆς, ὥστε πλέον δὲν ζητᾶ ἀπὸ τὸν Θεό, ἀλλὰ μάλλον ἀπαιτεῖ. Εἶναι ἄνθρωπος ἄσπλαχνος, ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ θάβουν ὅλους τοὺς ὑπόλοιπους γιὰ νὰ πατήσουν πάνω τους. Δὲν σέβεται τὴν ἱερότητα τοῦ χώρου στὸν ὁποῖο βρίσκεται, καθὼς σὺν τοῖς ἄλλοις, δαχτυλοδείχνει καὶ θεωρεῖ ὡς ἀκάθαρτο τὸν ἀδερφό του τὸν τελώνη ποὺ βρίσκεται πιὸ δίπλα καὶ προσεύχεται. 

            Ὁ δὲ τελώνης, αὐτὸς ὁ ἐξαιρετικὰ ἁμαρτωλός, πῶς προσευχήθηκε; Πρὸς ἔκπληξιν ὅλων μας, πολὺ πιὸ πνευματικὰ ἀπὸ τὸν λεγόμενο ἄνθρωπο τοῦ Θεοῦ. Ἡ στάση του, στάση μετανοίας. Οὔτε κὰν πλησίασε τὰ ἐνδότερα μέρη τοῦ Ναοῦ. Στάθηκε ὅσο πιὸ μακριὰ γινόταν γιατὶ θεωροῦσε τὸν ἑαυτό του ἀνάξιο. Μάλιστα, οὔτε τὰ μάτια δὲν σήκωνε στὸν οὐρανό, ἀλλὰ τὴ γῆ κοιτοῦσε, γιατὶ θεωροῦσε τὸν ἑαυτό του χῶμα ποὺ ἀξίζει μέχρι καὶ νὰ τὸ ποδοπατοῦν ἀπὸ τὸ πλῆθος τῶν ἁμαρτιῶν του. Ἔλεγε αὐτὸς ὁ ἁμαρτωλός: «Θεέ μου, ἐλέησέ με» καὶ καθὼς προσευχόταν χτυποῦσε τὸ στῆθος του, ἐξωτερικεύοντας τὸν πόνο ποὺ αἰσθανόταν στὴν ψυχή του. 

            Ὅπως εὔκολα διαπιστώνει ὁ καθένας, ἡ προσευχὴ ποὺ ἄρεσε στὸν Κύριο, εἶναι αὐτὴ ποὺ θὰ σεβόταν κάθε εὐσυνείδητος, αὐτὴ τοῦ ἀληθινὰ μετανιωμένου γιὰ τὶς πράξεις του, τελώνη. Ἔτσι, κατέβηκε στὸ σπίτι του ἀναπαυμένος. Τὸν ἀνέπαυσε ὁ Θεὸς ποὺ ἀντιτάσσεται στοὺς ὑπερηφάνους καὶ δίνει χάρη στοὺς ταπεινούς.

            Μεγάλο τὸ κακὸ τῆς ὑπερηφάνειας. Θὰ μπορούσαμε νὰ μιλοῦμε ὥρες γιὰ αὐτήν. Ὡστόσο, καὶ μόνο μία πρόταση καταφέρνει νὰ συνοψίσει τὸ μέγεθος τῆς καταστροφῆς ποὺ ἐπιφέρει: μὲ τὴν ὑπερηφάνειά του ἔπεσε ὁ ἀρχικὰ περίλαμπρος Ἑωσφόρος. Ἔπεσε καὶ ἔγινε σκοτεινὸς καὶ συνώνυμος τοῦ κακοῦ. Ἑπομένως, ὅσες ἀρετὲς καὶ ἂν ἔχει κανείς, ἂν δὲν τὶς διασφαλίσει μὲ τὴν ταπεινοφροσύνη, χάνονται ἐν ριπῇ ὀφθαλμοῦ. 

            Ἡ δὲ ταπεινοφροσύνη εἶναι ἡ μητέρα ὅλων τῶν καλῶν. Ὁ Χριστὸς ὅταν ἦρθε στὴ γῆ, ἔζησε ὡς «ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ», καὶ διαχρονικὰ μᾶς καλεῖ νὰ διδαχθοῦμε ἀπὸ Αὐτόν. Γεννήθηκε σὲ πτωχικὴ φάτνη, ἔγινε φυγὰς στὴν Αἴγυπτο, μεγάλωσε στὴν ταπεινὴ Ναζαρέτ, εἶχε ὡς μαθητές Του ψαράδες, ὑπέμεινε μὲ σιωπὴ τὶς κατηγορίες ἐναντίον Του, φραγγελώθηκε, ἐμπτύσθηκε, χλευάσθηκε καί, τελικά, σταυρώθηκε γιὰ νὰ ἀκολουθήσει ἡ ἔνδοξη Ἀνάστασή Του. Μέσα ἀπὸ αὐτὸ τὸ ταπεινό, ἀλλὰ ἀνατρεπτικὸ πέρασμά Του, κατάφερε νὰ κάνει τὰ πάντα καινούργια, ἀλλάζοντας τὴ ροὴ τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας. Ὁ Κύριός μας εἶναι ὁ μεγαλύτερος δάσκαλος τῆς ταπεινοφροσύνης. 

            Γιὰ σκεφτεῖτε, ποιός εἶναι χρησιμότερος σὲ μία κοινωνία, ὁ ὑπερήφανος ἢ ὁ ταπεινός; Τὸν ταπεινὸ μὴν τὸν φοβᾶσαι διότι δὲν θὰ στραφεῖ ποτὲ ἐναντίον σου. Ὁ ὑπερήφανος, ἂν δεῖ ὅτι δὲν γίνεται τὸ δικό του, αὐτομάτως ἀλλάζει ὄψη καὶ μπορεῖ ἀπὸ τὸ πουθενὰ νὰ δημιουργήσει πολλὰ προβλήματα, ἐπηρεάζοντας ἀρνητικὰ τὸ σύνολο τῆς κοινωνίας. Ὁ ταπεινός, εἶπε κάποιος γέροντας, εἶναι σὰν τὸ καλάμι ποὺ πηγαίνει μὲ τὴ φορὰ τοῦ ἀνέμου καὶ γιὰ αὐτὸ μένει πάντα στὴ θέση του, ὁ δὲ ὑπερήφανος, εἶναι σὰν τὸ κυπαρίσσι ποὺ φέρνει ἀντίσταση στοὺς ἀνέμους, μέχρι ποὺ τελικὰ ξεριζώνεται καὶ χάνεται. Εἶναι, ἑπομένως, λογικὸ τὸ ὅτι ὁ Θεός, ἡ πηγὴ τῶν ἀγαθῶν, ἀντιτάσσεται στοὺς ὑπερηφάνους καὶ δίνει χάρη στοὺς ταπεινούς, καθὼς στοὺς ταπεινοὺς ἀναπαύεται. 

            Κάθε μέρα καὶ κάθε ὥρα τῆς ζωῆς μας εἶναι εὐκαιρία γιὰ μία νέα ἀρχή.Ἂν μέχρι τώρα συλλάβαμε τὸν ἑαυτό μας νὰ ὑπερηφανεύεται καὶ νὰ κομπάζει ὅτι εἶναι καλύτερος ἀπὸ τοὺς ἄλλους, καιρὸς νὰ σκεφτοῦμε διαφορετικά. Πρὸς τί ἡ ματαιδοξία; Ὅλοι χοϊκοὶ εἴμαστε καὶ ὅταν φύγουμε, ἐλάχιστοι καὶ ἐλάχιστα θὰ μᾶς θυμοῦνται. 

            Εὔχομαι τὸ Τριώδιο, στὸ ὁποῖο σήμερα εἰσοδεύσαμε, μέσα ἀπὸ τὴν ἱερὴ ὑμνολογία του καὶ τὰ ὑπέροχα μηνύματά του, νὰ μᾶς βοηθήσει νὰ γίνουμε κὶ ἐμεῖς σὰν τὸν τελώνη, προκειμένου νὰ ἑλκύσουμε τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ. Γιὰ αὐτὸ μᾶς δίνεται τὸ Τριώδιο. Σὲ καμία περίπτωση τὸ Τριώδιο δὲν εἶναι συνώνυμο μὲ τὰ μασκαρέματα καὶ τὶς ἄσεμνες συνήθειες ποὺ πηγάζουν ἀπὸ μιὰ ἄλλη ἐποχή. Ἅγιοι Πατέρες, φωτισμένοι ἀπὸ τὸν Θεό, ἔγραψαν στὸ βιβλίο αὐτὸ γράμματα ποὺ ἀφοροῦν τὸν καθένα μας, γράμματα ποὺ μᾶς προτρέπουν νὰ ἀπαλλαγοῦμε ἀπὸ τὸν ἐγωισμό μας, τὴ ζήλεια, τὴν ἀγένεια, τὴν φιληδονία καὶ ὅλα τὰ κακά, καὶ ἀντ’ αὐτῶν νὰ γεμίσουμε τὴν ψυχή μας μὲ ὅ,τι καλό, ὅ,τι εὐγενές, ὅ,τι χριστιανικό.

Καλὸ Τριώδιο σὲ ὅλους! Καλὴ ἀρχή!

Μετ’ εὐχῶν,

Ὁ Ἐπίσκοπός σας,

†  ὁ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας Χρυσόστομος

Πηγή